Çin hükümeti, ekonomik yavaşlamaya karşı yeni bir teşvik paketini devreye aldı. Bloomberg'den Minmin Low'un aktardığına göre, paket kapsamlı bir canlanma yaratmaktan ziyade büyüme hedefini tutturmaya odaklanıyor. Ülkenin temel talep zayıflığı ise büyük ölçüde ele alınmış değil.
Teşvik Paketinin Arka Planı
Çin ekonomisi, son çeyreklerde Kovid-19 salgını sonrası toparlanmanın beklenenden yavaş seyretmesiyle karşı karşıya. Gayrimenkul sektöründeki kriz, tüketici güvenindeki düşüş ve genç işsizliğindeki artış, Pekin'in karşı karşıya olduğu başlıca sorunlar arasında. Hükümet, bu koşullar altında ekonomiyi desteklemek için bir dizi mali ve parasal önlem açıkladı. Ancak uzmanlar, açıklanan paketin "mini teşvik" olarak nitelendirilebilecek kadar sınırlı olduğunu belirtiyor.
Paket kapsamında altyapı yatırımlarının hızlandırılması, küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik vergi indirimleri ve bazı sektörlere düşük faizli krediler sağlanması gibi adımlar yer alıyor. Ancak Bloomberg'in analizine göre, bu önlemler ekonomiyi kısa vadede rahatlatmaya yönelik olup, yapısal sorunlara kalıcı çözüm getirmiyor. Özellikle hanehalkı talebindeki zayıflık, teşviklerin etkisini sınırlayabilir.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Başbakan Li Qiang liderliğindeki yönetim, yıl sonu büyüme hedefi olan "yüzde 5 civarı"nı korumayı amaçlıyor. Ancak bu hedefe ulaşmak için daha agresif adımlar gerekebilir. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası gibi kuruluşlar, Çin'in büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etmiş durumda. Öte yandan, Çin Merkez Bankası (PBOC) faiz oranlarında sınırlı indirimlere giderek parasal genişleme sinyali veriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin ekonomisindeki yavaşlama, küresel ekonomi için önemli sonuçlar doğuruyor. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin'in ithalat talebindeki düşüş, başta emtia ihracatçısı ülkeler olmak üzere birçok ülkeyi olumsuz etkiliyor. Avustralya, Brezilya ve Endonezya gibi hammadde ihracatçıları, Çin'in talebindeki azalmadan doğrudan etkileniyor. Ayrıca, Çin'in ihracat fazlası ve düşük kur politikası, küresel ticaret dengelerini de etkiliyor.
ABD ile Çin arasındaki ticaret gerilimleri, yeni teşvik paketinin etkinliğini gölgeleyebilir. Washington'un uyguladığı gümrük tarifeleri ve teknoloji ihracat kısıtlamaları, Çin'in büyüme potansiyelini sınırlıyor. Avrupa Birliği ise Çin'e yönelik ticaret açığını dengelemek için çeşitli önlemler almayı tartışıyor. Bu ortamda, Çin'in attığı adımların küresel yankıları yakından izleniyor.
Uzmanlar, Çin'in daha fazla teşvik açıklamak zorunda kalabileceğini belirtiyor. Ancak borç seviyelerindeki artış ve yerel yönetimlerin mali sıkıntıları, Pekin'in manevra alanını daraltıyor. Önümüzdeki aylarda açıklanacak veriler, teşviklerin işe yarayıp yaramadığını gösterecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin ekonomisindeki yavaşlama ve sınırlı teşvik paketi, Türkiye'yi birkaç kanaldan etkileyebilir. Öncelikle, Çin'in ithalat talebindeki zayıflık, Türkiye'nin Çin'e yaptığı ihracatı olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar, Türkiye'nin enerji ithalat maliyetlerini değiştirebilir. Öte yandan, Çin'in düşük faiz ortamı ve sermaye çıkışları, gelişmekte olan ülkelere yönelik yatırımcı iştahını etkileyerek Türkiye'ye yönelik portföy akımlarını da etkileyebilir. Türkiye, Çin ile ticaret açığını dengelemek için ihracatını çeşitlendirme çabasında; Çin'in iç talebindeki toparlanma, bu çabaları destekleyebilir.
