Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması ile Rusya Federasyonu Deniz Kuvvetleri, 15 Temmuz 2025'te Çin'in doğusundaki Qingdao kenti açıklarında sekiz gün sürecek ortak bir deniz tatbikatına başladı. 'Deniz İşbirliği-2025' adı verilen tatbikat, iki ülkenin askeri işbirliğinin derinleştiği bir dönemde gerçekleşiyor. Tatbikatın ana odak noktası, komuta kontrol mekanizmalarının test edilmesi ve taktik koordinasyonun geliştirilmesi olarak açıklandı. Çin Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, tatbikatın 'deniz güvenliğini ortaklaşa korumak' amacı taşıdığı belirtildi. Qingdao'nun stratejik konumu, tatbikatın hem Sarıdeniz hem de Doğu Çin Denizi'ndeki güç dengesi açısından önemini artırıyor.
İki Ülke Arasında Artan Askeri İşbirliği
Çin ve Rusya, son yıllarda düzenli olarak ortak askeri tatbikatlar düzenliyor. 2024 yılında Güney Çin Denizi'nde gerçekleştirilen 'Deniz İşbirliği-2024' tatbikatının ardından bu yılki tatbikat, iki ülkenin deniz kuvvetleri arasındaki operasyonel uyumluluğu daha da ileri taşımayı hedefliyor. Tatbikata, her iki ülkeden savaş gemileri, denizaltılar, deniz karakol uçakları ve özel harekât timleri katılıyor. Çin tarafından destroyerler, fırkateynler ve bir amfibi hücum gemisi gönderilirken, Rusya Pasifik Filosu'na ait korvetler ve destek gemileri tatbikatta yer alıyor. Tatbikat senaryosu, deniz haydutluğuyla mücadele, denizde arama kurtarma, hava savunma ve su üstü harbi gibi çeşitli taktik senaryoları içeriyor. Özellikle komuta kontrol alanında yapılan çalışmalar, iki ülkenin ortak harekât merkezi kurma kapasitesini test ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Tatbikat, ABD ve müttefiklerinin Asya-Pasifik bölgesindeki varlığına karşı bir mesaj olarak yorumlanıyor. Çin ve Rusya, NATO'nun genişlemesi ve ABD'nin Hint-Pasifik stratejisine karşı ortak bir duruş sergiliyor. İki ülke, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde ve diğer uluslararası platformlarda sık sık aynı safta yer alıyor. Tatbikatın düzenlendiği bölge olan Sarıdeniz, stratejik açıdan kritik bir su yolu: Çin'in ana limanlarından biri olan Qingdao'ya yakınlığı, bu bölgenin Çin için hayati önemini vurguluyor. Ayrıca, tatbikat sırasında ABD ve Güney Kore'nin de bölgede benzer askeri faaliyetler yürüttüğü biliniyor. Uzmanlar, bu tatbikatın Çin-Rusya stratejik ortaklığının sadece askeri değil, aynı zamanda diplomatik bir boyutu olduğunu, iki ülkenin Batı'nın baskılarına karşı birlikte hareket etme kapasitesini sergilediğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO üyesi olarak Batı ittifakında yer almakla birlikte, Çin ve Rusya ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışıyor. Çin-Rusya ortak deniz tatbikatı, Türkiye'nin Karadeniz ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik dinamiklerini doğrudan etkilemese de, küresel güç dengesindeki kaymaları göstermesi açısından önemli. Türkiye, enerji tedarikinde Rusya'ya bağımlıyken, Çin ile ticari ilişkilerini geliştirme çabasında. Bu tatbikat, Türkiye'nin çok kutuplu dünya düzeninde kendi stratejik özerkliğini koruma ihtiyacını vurguluyor. Ayrıca, Asya-Pasifik'teki gerginliklerin küresel ticaret yollarına etkisi, Türkiye'nin lojistik merkez olma hedefleri açısından takip edilmesi gereken bir gelişme.
