Çin devlet medyası, Birleşik Krallık'ta son dönemde yaşanan siyasi çalkantıları 'kaotik demokrasi' olarak nitelendirerek alaycı bir dille ele alıyor. Pekin yönetimine yakın gazete ve televizyon kanalları, İngiltere'nin Brexit sonrası istikrarsızlığını, başbakan değişikliklerini ve ekonomik krizini sık sık gündeme taşıyor. Özellikle Çin'in kendi yönetim modelini överek Batı demokrasilerini eleştiren bu yayınlar, iç kamuoyunda da yankı buluyor. Ancak ilginç bir şekilde, aynı Çinli izleyiciler İngiliz yapımı siyasi komedi dizilerine büyük bir ilgi gösteriyor. BBC'nin 'Yes Minister' ve 'The Thick of It' gibi yapımları, Çin'de geniş bir hayran kitlesine sahip. Bu durum, resmi söylemle halkın beğenisi arasında bir çelişki yaratıyor.
Gelişmenin arka planı
Çin devlet medyası, son iki yıldır İngiltere'de yaşanan siyasi krizi yakından takip ediyor. 2022'de üç farklı başbakan gören İngiltere, Brexit'in ardından yaşadığı ekonomik darboğaz ve enerji kriziyle boğuşuyor. Çin resmi yayın kuruluşu CCTV ve Global Times gazetesi, İngiltere'deki hükümet değişikliklerini 'kapitalist demokrasinin çöküşü' olarak yorumluyor. Özellikle Liz Truss'ın kısa süren başbakanlığı ve ardından Rishi Sunak'ın göreve gelmesi, Çin medyası tarafından 'kaosun bir örneği' olarak sunuldu. Bununla birlikte, Çinli yetkililer Batı demokrasilerini eleştirirken kendi 'Çin modeli'nin üstünlüğünü vurgulamayı ihmal etmiyor.
Öte yandan, Çin'de İngiliz siyasi komedilerine olan talep giderek artıyor. 'Yes Minister' ve 'The Thick of It' gibi diziler, Çin'in dijital platformlarında yayınlanıyor ve özellikle eğitimli gençler arasında popüler. Bu yapımlar, Batı bürokrasisinin ve siyasetinin absürt yönlerini mizahi bir dille eleştiriyor. Çinli izleyiciler, bu dizileri hem eğlence hem de Batı siyasetini anlama aracı olarak görüyor. Ancak bu durum, Çin'de devlet kontrolündeki medya ile halkın tercihleri arasındaki uçurumu da gözler önüne seriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Çin'in İngiltere'ye yönelik bu eleştirileri, iki ülke arasındaki gergin ilişkilerin bir yansıması. Özellikle Hong Kong ve Xinjiang konularında yaşanan anlaşmazlıklar, Çin devlet medyasının Batı'ya yönelik söylemlerini sertleştirdi. İngiltere, Çin'in insan hakları ihlalleri ve casusluk faaliyetleri konusunda sık sık uyarılarda bulunuyor. Buna karşılık Çin, İngiltere'nin içişlerine karıştığını iddia ediyor. Bu çerçevede, İngiltere'deki siyasi kriz Çin için bir propaganda malzemesi haline geldi.
Küresel ölçekte ise Çin'in bu tutumu, otoriter rejimlerin demokratik ülkelerdeki sorunları kendi meşruiyetlerini güçlendirmek için kullanmalarının tipik bir örneği. Rusya ve İran gibi ülkeler de benzer bir strateji izliyor. Ancak Çin'in bu yaklaşımı, kendi iç siyasi istikrarını sorgulamaya açık hale getiriyor. Zira Çin'de de ekonomik yavaşlama, demografik sorunlar ve sosyal huzursuzluk gibi ciddi meseleler bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin hem Çin hem de İngiltere ile olan ilişkileri açısından önemli ipuçları taşıyor. Türkiye, Çin'in yükselen küresel gücü karşısında dengeli bir politika izlemeye çalışırken, aynı zamanda NATO müttefiki olarak İngiltere ile stratejik ortaklık ilişkilerini sürdürüyor. Çin'in Batı demokrasilerine yönelik eleştirileri, Türkiye'nin kendi siyasi modelini sorgulamasına yol açabilir. Diğer yandan, Türk kamuoyunda da İngiliz siyasi komedilerine ilgi var; bu durum, popüler kültürün siyasi algılar üzerindeki etkisini göstermesi açısından dikkat çekici. Bölgesel olarak, Çin'in bu tür propagandası Orta Asya ve Kafkaslar'da Türkiye'nin etkisini zayıflatabilir.
