Çin ve Rusya, denizaltı kurtarma odaklı ortak deniz tatbikatlarına başladı. Pekin, denizaltıların giderek daha rekabetçi hale geldiği bir ortamda stratejik ortağından operasyonel deneyim kazanmayı umduğunu açıkladı. İki donanma arasındaki Deniz Buluşması-2026 tatbikatı, Çin'in doğu kıyısındaki Sarı Deniz'de başladı. Tatbikat kapsamında çeşitli senaryolar üzerinde çalışılacak.
Arka plan ve stratejik hedefler
Çin Savunma Bakanlığı, tatbikatın iki ülke arasındaki askeri işbirliğini derinleştirmeyi amaçladığını belirtti. Rusya'nın denizaltı kurtarma konusundaki uzmanlığı, özellikle Soğuk Savaş döneminden bu yana birikmiş tecrübeleri nedeniyle Çin için önemli bir öğrenme kaynağı olarak görülüyor. Çin, Pasifik'teki denizaltı filosunu hızla genişletirken, bu tür tatbikatlar Pekin'in denizaltı mürettebatı için arama-kurtarma kabiliyetlerini geliştirmesine yardımcı olacak. Tatbikatın, önceden planlanmış olsa da, bölgedeki artan denizaltı faaliyetleri ve Çin'in Tayvan çevresindeki askeri baskısı bağlamında dikkat çektiği belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Rusya-Çin ortak tatbikatları, iki ülkenin ABD liderliğindeki ittifak sistemine karşı artan askeri koordinasyonunun bir parçası. Asya-Pasifik'te denizaltı varlığını artıran ABD ve müttefiklerine karşı bir sinyal olarak yorumlanıyor. Aynı zamanda, Kuzey Kore'nin denizaltından balistik füze denemeleri ve Tayvan Boğazı'ndaki gerilimler, bölgedeki denizaltı operasyonlarının kritik önemini vurguluyor. Tatbikat, Çin'in Rusya'dan öğrenmek istediği derin deniz kurtarma teknolojileri sayesinde, kriz durumlarında kayıpları azaltma kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin-Rusya denizaltı tatbikatları, Türkiye'nin Karadeniz'deki askeri dengeler açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Rusya'nın denizaltı kurtarma kabiliyetlerini Çin'le paylaşması, Moskova'nın Karadeniz'deki denizaltı operasyonlarını da etkileyebilir. Türkiye, Montrö Sözleşmesi çerçevesinde Karadeniz'deki askeri hareketliliği yakından izlerken, Rusya'nın bu bölgedeki denizaltı varlığı ve kurtarma kapasitesi, NATO'nun güney kanadı için bir güvenlik unsuru oluşturuyor. Ankara, bu tür işbirliklerini izlerken kendi denizaltı kurtarma ve arama-kurtarma yeteneklerini geliştirme ihtiyacını da göz önünde bulundurabilir.
