Amerikan bir imalat sanayi grubu, Çin'in ABD-Meksika-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması'na (USMCA) Meksika'daki otomotiv yatırımları aracılığıyla "sızmaya" çalıştığını öne sürdü. Washington yönetimi ise bu ay gözden geçirilecek olan anlaşmayı yenilemeyeceğinin sinyallerini verirken, analistler Çin'den tam bir kopuşun gerçekçi olmadığı konusunda uyarıyor.
Anlaşmanın gözden geçirilmesi ve Çin endişesi
USMCA, 2020 yılında yürürlüğe giren ve Kuzey Amerika'daki ticaret dengelerini yeniden düzenleyen bir anlaşma olarak biliniyor. Anlaşmanın otomotiv sektörüne ilişkin kuralları, bölgede üretilen araçların yüzde 75'inin Kuzey Amerika'da üretilmesini zorunlu kılıyor ve işçi ücretlerine asgari standartlar getiriyor. Ancak Amerikan İmalatçılar Birliği (Alliance for American Manufacturing), Çinli şirketlerin Meksika'da montaj tesisleri kurarak bu kuralları dolandığını ve ürünlerini ABD pazarına sızdırdığını iddia ediyor.
Birlik, Çin'in Meksika'ya yaptığı doğrudan yatırımların 2023'te bir önceki yıla göre yüzde 48 arttığını ve bu yatırımların büyük kısmının otomotiv sektöründe yoğunlaştığını belirtiyor. Bu durum, USMCA'nın ruhuna aykırı olarak değerlendirilirken, ABD Ticaret Temsilciliği de anlaşmanın gözden geçirilmesi sürecinde bu konuyu gündeme getireceğini açıkladı.
ABD'nin yenilememe ihtimali ve küresel etkileri
ABD yönetimi, USMCA'nın 2026'da yapılması planlanan ortak gözden geçirme toplantısını beklemeden anlaşmayı feshetme niyetinde olduğunu sinyalliyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, "Mevcut haliyle anlaşma Amerikan işçilerini korumuyor. Çin'in bu anlaşmayı bir arka kapı olarak kullanmasına izin vermeyeceğiz" denildi. Uzmanlar ise USMCA'nın yenilenmemesinin Kuzey Amerika ticaretinde büyük bir belirsizlik yaratacağı ve tedarik zincirlerini olumsuz etkileyeceği konusunda uyarıyor. Özellikle otomotiv sektörü, bu durumdan en fazla etkilenecek sektörlerin başında geliyor.
Öte yandan, Çin'in küresel ticaret sistemine entegrasyonu ve ABD ile bağlarının tamamen koparılmasının imkansıza yakın olduğu ifade ediliyor. Pekin yönetimi, Meksika üzerinden ABD pazarına erişimini sürdürmeye çalışırken, Washington'un Çin'e karşı yaptırımları ve teknoloji transferi kısıtlamaları da devam ediyor. Bu durum, iki ülke arasındaki ticaret savaşının yeni bir boyut kazandığına işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin de dahil olduğu küresel tedarik zincirlerindeki dönüşümün bir parçası olarak değerlendirilebilir. ABD'nin USMCA'yı yenilemeyerek ticaret politikalarını daha korumacı hale getirmesi, Türkiye'nin ABD ile ticari ilişkilerinde benzer baskılarla karşılaşma potansiyelini artırabilir. Ayrıca, Çin'in Meksika üzerinden Kuzey Amerika pazarına erişme stratejisi, Türkiye'nin de kendi bölgesinde benzer aracı roller üstlenme fırsatlarını akla getiriyor. Özellikle otomotiv ve yan sanayi ihracatçıları için bu tür gelişmeler, yeni pazar arayışlarını ve mevcut anlaşmaların yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılıyor.
