Çin, ABD'yi G20 sürecini engellemeye çalışmakla suçlayarak, yaklaşan zirvelerin tehlikeye girdiği uyarısında bulundu. Pekin yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump'ın uyguladığı tarifeler ve İran savaşının tetiklediği enerji krizinin küresel ekonomiyi ciddi şekilde sarstığını belirtti. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, yaptığı açıklamada, G20'nin çok taraflı işbirliği platformu olarak korunması gerektiğini vurgulayarak, ABD'nin engelleme çabalarının kabul edilemez olduğunu ifade etti.
G20'de Artan Gerilim
Çin'in açıklaması, G20 bünyesinde son dönemde yaşanan anlaşmazlıkların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. ABD'nin, Çin'in ticaret politikalarını protesto etmek amacıyla G20 toplantılarında bazı girişimleri bloke ettiği öne sürülüyor. Çin, bu tutumun küresel ekonomik yönetişimi zayıflattığını ve gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarına zarar verdiğini savunuyor.
Trump yönetiminin çelik ve alüminyum ithalatına getirdiği ek vergiler ile Çin'e yönelik 300 milyar dolarlık ticaret savaşı, G20 içindeki uyumu da etkiledi. Çin, bu tarifelerin Dünya Ticaret Örgütü kurallarına aykırı olduğunu ve küresel tedarik zincirlerini bozduğunu belirtiyor. Ayrıca İran ile yaşanan gerilim sonucu petrol fiyatlarının varil başına 90 doların üzerine çıkması, enerji ithalatçısı ülkeler için ek maliyet yaratıyor.
G20 Dönem Başkanı olarak görev yapan Hindistan, taraflar arasında arabuluculuk yapmaya çalışsa da, ABD ve Çin arasındaki derin anlaşmazlık zirvenin sonuç bildirgesini gölgeliyor. Çin, ABD'nin G20'yi kendi siyasi gündemine alet etmeye çalıştığını iddia ediyor.
Küresel Ekonomik Yansımalar
Çin'in uyarısı, küresel ekonominin kırılgan olduğu bir dönemde geldi. Uluslararası Para Fonu (IMF), ticaret savaşları ve jeopolitik gerilimlerin dünya ekonomik büyümesini 2024'te %2,9'a düşürebileceğini öngörüyor. İran kaynaklı enerji kesintileri, Avrupa ve Asya'daki sanayi üretimini olumsuz etkiliyor.
ABD ise Çin'i G20'yi kendi çıkarları için kullanmakla suçluyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Çin'in ticaret uygulamalarının adil olmadığı ve G20'nin bu konuda baskı yapması gerektiği belirtildi. ABD Hazine Bakanı, G20'nin ticaret dengesizliklerine odaklanması gerektiğini söyledi.
Uzmanlar, G20'nin etkinliğinin azalmasının, özellikle gelişmekte olan ülkeler için risk oluşturduğunu vurguluyor. G20, 2008 finansal krizinde küresel koordinasyonu sağlamada kilit rol oynamıştı. Ancak son yıllarda artan korumacılık ve büyük güçler arası rekabet, platformun işlevselliğini zayıflattı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, G20 üyesi olarak küresel ekonomik yönetişimde aktif rol alıyor. Çin-ABD arasındaki gerilimin G20'yi kilitlemesi, Türkiye'nin çok taraflı diplomasi ve ticaret diplomasisi çabalarını zorlaştırabilir. Özellikle enerji ithalatında İran ve Rusya'ya bağımlı olan Türkiye için İran kaynaklı enerji kesintileri ve yüksek petrol fiyatları cari açığı olumsuz etkiler. Ayrıca ABD'nin çelik ve alüminyum tarifeleri Türk ihracatçısını da vuruyor. Türkiye, G20 içinde arabuluculuk yaparak hem Batı hem de Doğu ile ilişkilerini dengeleyebilir.
