İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk kenti Ceuta'da, yüzlerce yerli sakin, aşırı sağ bir partinin kentte düzenlemeyi planladığı gösteriyi engellemek için meydanlara indi. İspanya'nın Fas sınırındaki bu stratejik kentte, Çarşamba günü yaşanan olaylar, göçmen karşıtı söylemlerin arttığı bir dönemde, toplumsal gerilimin ne kadar yüksek olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. Göstericiler, aşırı sağcı Vox partisinin ve müttefiği küçük grupların çağrısıyla yapılması planlanan 'Sınırlar kutsaldır' mitingini iptal ettirmek amacıyla bir araya geldi.
Gelişmenin Arka Planı
İspanya'nın Afrika kıtasındaki iki özerk kentinden biri olan Ceuta, yaklaşık 85 bin nüfusa sahip ve yüzyıllardır İspanya'nın egemenliğinde. Kent, Avrupa Birliği'nin tek kara sınırını Fas ile paylaşıyor ve bu nedenle düzensiz göçün en önemli geçiş noktalarından biri olarak biliniyor. Özellikle 2021'de Fas'ın sınır kontrolünü gevşetmesinin ardından binlerce kişinin yüzerek veya duvarları aşarak Ceuta'ya geçmeye çalışması, kenti uluslararası gündeme taşımıştı. Bu olaylar, kentteki göçmen karşıtı söylemleri güçlendirirken, yerel halkın büyük bölümünün aşırı sağa karşı mesafeli durduğu görülüyor.
Cuma günü düzenlenmesi planlanan gösteri, Vox partisinin kentteki yapılanması ve aralarında yabancı düşmanı olarak bilinen küçük grupların da bulunduğu oluşumlarca organize edildi. Gösteri çağrısında, 'Afrika'dan gelen göç dalgasına karşı sınırların kapatılması' ve 'İspanyol kimliğinin korunması' gibi sloganlar öne çıkıyordu. Ancak Ceuta'nın yerli halkı, bu çağrıya sessiz kalmadı. Yerel sivil toplum örgütleri, sendikalar ve bazı siyasi partilerin çağrısıyla bir araya gelen yüzlerce kişi, kent meydanında karşı bir gösteri düzenledi. 'Ceuta herkese açıktır', 'Nefrete hayır' yazılı pankartlar taşıyan göstericiler, aşırı sağın kentteki varlığını protesto etti.
Gösterinin ardından, planlanan mitingin iptal edildiği bildirildi. Ceuta Belediye Başkanı Juan Jesús Vivas, yaptığı açıklamada, 'Kentin huzurunu bozmaya yönelik hiçbir girişime izin vermeyeceğiz' diyerek, barışçıl direnişin önemine vurgu yaptı. İçişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise, güvenlik güçlerinin olaylar sırasında orantılı müdahalede bulunduğu ve gözaltına alınan olmadığı belirtildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Ceuta'daki bu olay, Avrupa genelinde yükselen aşırı sağ hareketlerin ve göçmen karşıtı söylemlerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. İspanya'nın güneyindeki Endülüs bölgesinde ve Melilla kentinde de benzer gösterilerin yapıldığı, ancak Ceuta'daki karşı gösterinin büyüklüğünün ve etkinliğinin dikkat çektiği kaydediliyor. Avrupa Birliği'nin göç politikalarının tartışıldığı bir dönemde, bu tür olaylar, üye ülkeler arasında göçmen kabulü konusunda derin ayrılıklar olduğunu da ortaya koyuyor.
Fas'ın sınır yönetimi konusunda zaman zaman İspanya ile yaşadığı gerilimler, Ceuta'nın güvenlik dinamiklerini doğrudan etkiliyor. Analistler, göçmen karşıtı gösterilerin sığınmacılar üzerinde korku yarattığını ve insani krizleri derinleştirebileceğini belirtiyor. Öte yandan, Ceuta halkının gösterdiği dayanışma, Avrupa'daki bazı şehirlerde göçmenlere yönelik artan hoşgörüsüzlüğe karşı bir örnek oluşturuyor. İspanya Üniversiteler Birliği'nden yapılan açıklamada, 'Ceuta, çok kültürlü yapısını koruma konusunda kararlılık gösterdi' ifadeleri kullanıldı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ceuta'daki bu gelişme, Türkiye'nin göç politikaları ve Avrupa ile ilişkileri açısından önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, 2016'daki mülteci anlaşmasıyla Avrupa'ya geçen göçmen sayısını azaltmada kilit rol oynamış, ancak Avrupa'daki aşırı sağ partilerin göç karşıtı söylemleri, Türkiye'yi de hedef alan bir boyut kazanmıştı. Ceuta'daki halkın göçmenlere sahip çıkması, Avrupa'da göçmen karşıtı söylemin toplumsal karşılığının olmadığını göstermesi bakımından dikkat çekici. Bu durum, Türkiye'nin Avrupa'yla göç konusundaki diyaloğunda, insan hakları ve dayanışma ilkelerinin ön planda tutulması gerektiğine işaret ediyor. Ayrıca, sınır kentlerindeki toplumsal direnişin, göç ve güvenlik politikalarının şekillenmesinde önemli bir faktör olduğunu ortaya koyuyor.
