İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk şehri Ceuta, son günlerde aşırı sağcı grupların ve nefret söylemi üreten fırsatçıların adeta bir karnaval alanına dönüştü. Fas'tan gelen yüzlerce göçmenin sahile ulaşması, nativist kesimlerin 'mükemmel fırtına' diye nitelendirdiği bir dönemeç yarattı. Ancak bu tablo yalnızca sağın değil, solun da başarısızlığını ortaya koydu: İlerici kesimler, göçmen karşıtı söylemlere karşı güçlü bir alternatif üretemedi. Canlı yayınlar hâlâ Ceuta sahiline odaklanmış durumda; ancak görüntülerde sadece boş bir plaj var. Kendini 'vatandaş gazeteci' olarak tanımlayan bu yayıncılar, aslında göçmen krizini bir nefret malzemesi olarak sunuyor.
Gelişmenin Arka Planı: Neden Şimdi ve Nasıl Bu Noktaya Geldik?
Ceuta, İspanya'nın Fas sınırındaki iki özerk şehrinden biri ve Avrupa Birliği'nin (AB) Afrika kıtasındaki tek kara sınırını oluşturuyor. Bu stratejik konum, şehri düzensiz göçün en yoğun yaşandığı noktalardan biri hâline getiriyor. Geçtiğimiz hafta sonu, Fas güvenlik güçlerinin göçmen akınını kontrol etmemesi üzerine, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu çok sayıda kişi sınırı geçerek Ceuta sahillerine ulaştı. İspanyol hükümeti, bu durumu 'insani kriz' olarak tanımlarken, aşırı sağ partiler ve sosyal medya fenomenleri bu olayı kendi siyasi amaçları için kullanmaya başladı. Özellikle Vox partisi liderleri, göçmenleri 'istilacı' olarak nitelendirirken, bazı sağcı gruplar sahilde silahlı devriye gezerek göçmenleri sindirmeye çalıştı. Bu görüntüler, Avrupa genelinde yükselen göçmen karşıtlığının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Ancak bu tablo, yalnızca sağın manipülasyonundan ibaret değil. Sol ve ilerici kesimlerin de bu krize karşı etkisiz bir söylem geliştirdiği göze çarpıyor. Göçmen hakları savunucuları, insan hakları vurgusu yapsa da, bu mesajlar aşırı sağın 'sınır güvenliği' ve 'kültürel kimlik' temalı söylemlerinin gölgesinde kaldı. Sol partiler, göçmenlerin yaşadığı insani trajediyi anlatmakta yetersiz kalırken, toplumun endişelerine de yanıt veremedi. Bu durum, göçmen karşıtı söylemin ana akımlaşmasına yol açıyor ve Avrupa'da yükselen popülist dalgayı daha da güçlendiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Avrupa'nın Sınavı
Ceuta'daki gelişmeler, yalnızca İspanya'yı değil, tüm Avrupa'yı ilgilendiriyor. AB ülkeleri, 2015'teki Suriyeli göçmen krizinden bu yana en ciddi sınavlardan birini yaşıyor. Fas'ın göçmenleri kullanarak İspanya'ya ve dolayısıyla AB'ye baskı yapma ihtimali, bölgesel ilişkilerdeki kırılganlığı ortaya koyuyor. Fas, Batı Sahra konusunda İspanya'nın tutumundan memnuniyetsizliğini sık sık göçmen akışıyla dile getiriyor. Bu durum, göçmenlerin birer 'pazarlık kozu' olarak kullanıldığı iddialarını güçlendiriyor. Avrupa'nın göç politikası, insan hakları ile sınır güvenliği arasında sıkışmış durumda. Aşırı sağın yükselişi, bu dengenin daha da sağa kaymasına neden oluyor. Ceuta, Avrupa'nın göçmenlere yönelik tutumunun bir aynası niteliğinde: İnsanların boğulduğu, sınır tellerinde mahsur kaldığı bir dünyada, Avrupa hâlâ ortak bir çözüm üretmekten uzak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, göçmen krizinin merkezinde yer alan bir ülke olarak Ceuta'daki gelişmeleri yakından izliyor. Avrupa'nın göçmen politikalarındaki bu kırılganlık, Türkiye'nin Avrupa ile yürüttüğü göç anlaşmaları açısından önemli sinyaller veriyor. Aşırı sağın güçlenmesi, Avrupa'nın Türkiye'ye yönelik eleştirilerini artırabilir; ancak aynı zamanda AB'nin Türkiye'nin göçmen yükünü paylaşma konusundaki isteksizliğini de gözler önüne seriyor. Bu tablo, Ankara'nın elini güçlendirebilir; zira Avrupa'nın göçmen akını karşısında Türkiye'nin işbirliğine her zamankinden daha fazla ihtiyacı var. Türkiye, bu süreçte hem insani yükümlülüklerini yerine getirirken hem de Avrupa ile müzakerelerde elini güçlendirecek bir denge politikası izlemeli.
