ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (Centcom), İran topraklarında yeni bir hava saldırısı dalgası gerçekleştirdiğini duyurdu. Resmi açıklamaya göre saldırılar, İran'ın askeri tesislerini hedef aldı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde İran'ın çeşitli şehirlerinde şiddetli patlama sesleri duyulduğu bildirildi. İran yönetiminden olayla ilgili henüz resmi bir açıklama gelmezken, bölgedeki hava savunma sistemlerinin devreye girdiği belirtiliyor.
Artan gerilim ve son durum
Centcom'un bu son operasyonu, İran ile ABD arasında aylardır süren gerginliğin önemli bir tırmanışı olarak değerlendiriliyor. Son haftalarda iki ülke arasında karşılıklı saldırılar artarken, uluslararası toplum bölgede geniş çaplı bir çatışmadan endişe ediyor. İran resmi haber ajansı İRNA, bazı askeri üslerde küçük çaplı hasar tespit edildiğini, ancak can kaybı olmadığını duyurdu. Başkent Tahran, İsfahan, Şiraz ve Kirmanşah kentlerinde de patlama seslerinin duyulduğu aktarıldı.
Uzmanlar, ABD'nin İran'ın nükleer programına ve bölgedeki vekil güçlerine yönelik baskıyı artırdığını vurguluyor. Geçtiğimiz hafta İran'ın Yemen'deki Husilere sağladığı iddia edilen silah sevkiyatını önlemek için Kızıldeniz'de yeni bir deniz gücü konuşlandıran Centcom, bu kez doğrudan İran topraklarını hedef aldı. Askeri hedeflerin yanı sıra İran Devrim Muhafızları'na ait istihbarat merkezlerinin de vurulduğu ifade ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Saldırılar, İran'ın İsrail ve ABD hedeflerine yönelik misilleme tehditlerinin ardından gerçekleşti. İran yönetimi, daha önce İsrail'in Şam'daki konsolosluk binasına düzenlediği saldırıya karşılık vermekle tehdit etmişti. Bölge ülkeleri taraflara itidal çağrısı yaparken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri kendi hava sahalarını korumak için önlemler aldı.
Rusya, ABD'yi İran'da askeri operasyon düzenlemekle suçlayarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplanmasını talep etti. Çin ise 'bölgesel barışın korunması' çağrısında bulundu. Avrupa Birliği, tansiyonun düşürülmesi için diplomatik girişimleri hızlandıracağını duyurdu. Petrol fiyatları, bu gelişmelerin ardından yüzde 5'in üzerinde yükseldi. Analistler, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması durumunda küresel enerji arzının ciddi şekilde etkilenebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ile komşu olması ve enerji ticaretinde önemli bir ortak olması nedeniyle bu gelişmeden doğrudan etkileniyor. İran'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin güneydoğu sınırında güvenlik risklerini artırabilir. Ayrıca, İran üzerinden geçen enerji hatlarının güvenliği Türkiye'nin enerji arzı açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, bölgesel barış çağrılarını yinelerken, NATO müttefiki ABD ile İran arasında denge politikası izlemek durumunda. Bu gerilimin tırmanması, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki askeri varlığını da etkileyebilir.