ABD Merkez Kumandanlığı (CENTCOM), İran'ın 8 Ekim 2024 sabah saatlerinde Kuveyt ve Bahreyn'e yedi balistik füze fırlattığını açıkladı. CENTCOM tarafından yapılan yazılı açıklamada, füzelerin Kuveyt ve Bahreyn'deki askeri ve sivil hedeflere yönelik olduğu, ancak herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadığı belirtildi. Açıklamada, füzelerin çoğunun hava savunma sistemleri tarafından imha edildiği, bir kısmının ise açık alanlara düştüğü ifade edildi. Bölgedeki ABD güçlerinin teyakkuz halinde olduğu ve müttefik ülkelerle koordinasyon içinde çalıştığı vurgulandı.
Gelişmenin arka planı: İran'ın artan gerilim stratejisi
Bu saldırı, İran ile ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri arasında son haftalarda tırmanan gerilimin en somut askeri örneği olarak kayıtlara geçti. İran'ın devrim muhafızlarına bağlı kuvvetler, son dönemde Basra Körfezi'ndeki askeri tatbikatlarını artırmış ve bölgedeki ABD üslerini tehdit eden açıklamalar yapmıştı. Saldırının hemen ardından İran medyası, operasyonun Bahreyn'deki ABD Deniz Kuvvetleri'nin Beşinci Filosu'na yönelik olduğunu iddia eden haberler yayımladı. Ancak CENTCOM, hedeflerin yalnızca bu üsle sınırlı olmadığını, Kuveyt'teki askeri tesislerin de vurulmaya çalışıldığını doğruladı.
Füze saldırısı, İran'ın nükleer programına yönelik uluslararası baskıların arttığı bir döneme denk geldi. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), geçen hafta yayımladığı raporda İran'ın yüzde 60 saflıkta uranyum zenginleştirmeye devam ettiğini ve bu oranın askeri kullanım için yeterli olduğunu bildirmişti. ABD ve Avrupa ülkeleri, İran'a yönelik yeni yaptırımlar için görüşmeler yürütürken Tahran yönetimi, diplomatik kanalları tamamen kapatmamakla birlikte askeri caydırıcılığını artırma sinyali veriyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Körfez'de yeni bir kriz mi?
Kuveyt ve Bahreyn, İran'ın füze menzili içinde bulunan ve ABD askeri varlığının yoğun olduğu iki önemli Körfez ülkesi. Bahreyn, ABD Beşinci Filosu'na ev sahipliği yaparken Kuveyt'teki Camp Arifcan üssü, Irak ve Suriye'deki operasyonlar için lojistik merkez olarak kullanılıyor. Saldırı, hem bu ülkelerin egemenliğine doğrudan bir ihlal hem de ABD'nin bölgedeki askeri angajmanına yönelik bir meydan okuma olarak değerlendiriliyor.
Olay sonrası Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Bahreyn ile dayanışma mesajları yayımlarken, Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) acil toplantı kararı aldı. ABD Dışişleri Bakanlığı ise saldırıyı “kınadığını” ve BM Güvenlik Konseyi'ni bilgilendirdiğini duyurdu. İsrail ise sessiz kalmayı tercih ederken, İran'ın bu hamlesinin İsrail'e yönelik bir saldırının ön hazırlığı olabileceği yorumları yapılıyor. Bölgede tansiyonun daha da yükselmesi halinde, ABD'nin askeri müdahale seçeneklerini masaya yatırması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İran'ın Körfez ülkelerine füze saldırısı, Türkiye'nin bölgesel güvenlik ortamını doğrudan etkileyebilecek bir gelişmedir. Türkiye, İran ile enerji ve güvenlik konularında karmaşık bir ilişkiye sahiptir; Tahran yönetimiyle Suriye, Irak ve Kafkasya'da rekabet halindeyken ekonomik ve ticari bağlarını da sürdürmektedir. Bu saldırı, ABD ile İran arasındaki gerilimi tırmandırarak Türkiye'nin NATO yükümlülükleri ile bölgesel çıkarları arasında denge kurmasını zorlaştırabilir. Ayrıca, Irak ve Suriye'deki İran destekli milislerin benzer eylemlerde bulunması halinde, Türkiye'nin sınır güvenliği tehdit altına girebilir. Ankara'nın bu krizde hem Körfez ülkeleriyle hem de İran'la diplomatik kanalları açık tutarak itidale çağrıda bulunması beklenir.
