Hindistan, Andaman ve Nikobar Adaları'nın en güney noktasındaki Büyük Nikobar Adası'nda başlattığı kapsamlı bir projeyle, Asya-Pasifik bölgesindeki stratejik varlığını önemli ölçüde artırıyor. Büyük Nikobar Projesi olarak adlandırılan girişim, adada uluslararası bir havalimanı, derin su limanı ve askeri üs inşasını içeriyor. Proje, Hindistan'ın 'Doğu'ya Bak' (Look East) politikasından 'Doğu'da Hareket Et' (Act East) politikasına geçişinin somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Eski dış muhabir Nirmal Ghosh'a göre, Hindistan'ın artan askeri ayak izi Güneydoğu Asya'da geniş ölçüde memnuniyetle karşılanıyor; çünkü bölge ülkeleri Hindistan'ı emperyalist veya saldırgan olmaktan ziyade nispeten ılımlı bir güç olarak görüyor.
Projenin Arka Planı ve Kapsamı
Büyük Nikobar Adası, Hindistan anakarasına yaklaşık 1.200 kilometre uzaklıkta bulunuyor ve Malezya ile Endonezya'ya sadece 150 kilometre mesafede. Ada, Hindistan'ın Andaman Denizi'ndeki stratejik konumu nedeniyle uzun süredir askeri planlamacıların dikkatini çekiyordu. Proje kapsamında inşa edilecek havalimanı ve liman, Hindistan Donanması'nın bölgedeki varlığını güçlendirecek ve Hint Okyanusu'ndan Güney Çin Denizi'ne uzanan hayati deniz yollarının kontrolünü sağlayacak. Ayrıca, sivil kullanıma da açık olması planlanan altyapı, adada yaşayan yaklaşık 8.000 kişilik nüfusa ekonomik fayda sağlamayı hedefliyor. Ancak proje, hassas ekosisteme sahip adada çevresel kaygıları da beraberinde getiriyor; eleştirmenler, adanın zengin biyoçeşitliliğine ve yerli toplulukların yaşam alanlarına zarar verebileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Proje, Asya-Pasifik bölgesinde artan jeopolitik rekabetin bir yansıması. Güney Çin Denizi'ndeki toprak anlaşmazlıkları ve Çin'in artan deniz gücü karşısında Hindistan, bölgedeki varlığını pekiştirmek istiyor. Hindistan'ın bu hamlesi, ABD, Japonya, Avustralya ve Hindistan'dan oluşan Dörtlü Diyalog (Quad) çerçevesinde de değerlendiriliyor. Büyük Nikobar'daki üs, Quad ülkelerinin Hint-Pasifik bölgesindeki ortak askeri tatbikatlarına da ev sahipliği yapabilir. Buna karşılık Çin, Hindistan'ın bu girişimini yakından izliyor; Çin'in kendisi de Sri Lanka, Pakistan ve Myanmar'da liman projeleriyle bölgedeki etkisini artırmaya çalışıyor. Güneydoğu Asya ülkeleri ise Hindistan'ın bölgedeki artan varlığını genellikle olumlu karşılıyor; çünkü Hindistan, Çin'e karşı bir denge unsuru olarak görülüyor ve bölgesel ticaret yollarının güvenliğine katkı sağlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Büyük Nikobar Projesi, Türkiye için doğrudan bir etki yaratmasa da küresel jeopolitik dengeler açısından önemli bir gelişmedir. Hindistan'ın Hint-Pasifik bölgesinde artan askeri kapasitesi, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne alternatif oluşturma potansiyeli taşıyor. Türkiye, Çin ile ekonomik ilişkilerini sürdürürken aynı zamanda Hint-Pasifik'te oluşan bu yeni dengede kendine yer bulmaya çalışıyor. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatı hedefleri açısından Hindistan, potansiyel bir iş birliği ortağı olarak değerlendirilebilir. Öte yandan, projenin çevresel etkileri, iklim değişikliği bağlamında tüm ada devletlerini ilgilendiren küresel bir mesele olarak öne çıkıyor.
