Küresel yarı iletken piyasasında satış baskısı artıyor. Broadcom'un (AVGO) açıkladığı beklentilerin altındaki üç aylık bilanço, sektör genelinde sert düşüşlere yol açtı. Özellikle Micron Technology (MU) hisseleri, yatırımcıların güven kaybıyla birlikte rekor seviyede bir piyasa değeri kaybına doğru ilerliyor. Şirketin hisseleri, Broadcom'un ardından yüzde 6'nın üzerinde değer kaybetti ve haftalık bazda düşüş eğilimini sürdürüyor.
Gelişmenin arka planı
Broadcom, geçtiğimiz hafta Wall Street'in tahminlerinin oldukça altında kalan bir satış geliri açıkladı. Şirketin özellikle özel çip (ASIC) ve ağ donanımı segmentindeki zayıflama, yatırımcıları endişelendirdi. Broadcom CEO'su Hock Tan, yılın ikinci yarısına dair temkinli bir tablo çizerken, veri merkezi yatırımlarında yavaşlama sinyali verdi. Bu durum, Micron başta olmak üzere bellek üreticileri ve diğer çip şirketleri için de olumsuz bir rüzgar oluşturdu.
Micron, özellikle DRAM ve NAND bellek fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı hassas bir konumda. Şirketin son çeyrek bilançosu nispeten olumlu gelse de, Broadcom'un açıklamaları piyasada 'teknoloji talebinin zirve yaptığı' yönündeki endişeleri yeniden alevlendirdi. Micron hisseleri, yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 30 değer kazanmıştı ancak son iki haftada bu kazançların önemli bir kısmını geri verdi.
Analistler, çip sektöründeki düzeltmenin henüz tamamlanmadığını belirtiyor. Yatırım bankası Goldman Sachs, sektördeki değerlemelerin hala yüksek olduğunu ve faiz indirimlerinin gecikmesi durumunda daha fazla satış yaşanabileceğini raporlarında vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Çip hisselerindeki düşüş yalnızca ABD ile sınırlı kalmadı. Asya-Pasifik piyasalarında da benzer bir tablo gözlendi. Güney Kore merkezli Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri, küresel talepteki yavaşlama endişeleriyle yüzde 3-4 oranında geriledi. Tayvan'da TSMC, Broadcom'un veri merkezi talebindeki zayıflamanın etkisiyle haftalık bazda değer kaybetti.
Öte yandan, yapay zeka (AI) çipleri üreten Nvidia (NVDA), sektör genelindeki satış dalgasından nispeten daha az etkilendi. Ancak Broadcom'un ASIC pazarındaki varlığı, Nvidia'nın hakimiyetine yönelik potansiyel bir rekabet olarak da yorumlanıyor. Yatırımcılar, yapay zeka harcamalarının yavaşlama işareti verip vermediğini anlamaya çalışıyor.
Bu gelişmelerin küresel teknoloji borsalarında dalgalanmaya yol açması bekleniyor. Özellikle Nasdaq endeksi, çip hisselerinin ağırlığı nedeniyle satış baskısı altında. Hafta başından bu yana endeks yüzde 2'den fazla değer kaybetti ve teknik bir düzeltmenin eşiğine geldi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin yarı iletken sektöründe doğrudan bir üretim kapasitesi bulunmamakla birlikte, bu gelişme dolaylı yollarla Türk ekonomisini etkileyebilir. Küresel çip talebindeki yavaşlama, özellikle otomotiv elektroniği ve beyaz eşya gibi Türkiye'nin ihracatında önemli yer tutan sektörlerde girdi maliyetlerini olumlu etkileyebilir. Ancak Borsa İstanbul'da işlem gören teknoloji şirketlerinin yurtdışı bağlantılı hisseleri (örneğin ARD Yazılım, Karel) küresel risk iştahındaki azalmadan olumsuz etkilenebilir. TCMB'nin faiz politikası ve TL'nin seyri açısından, gelişmiş ülke merkez bankalarının faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ertelenmesi Türkiye'ye yönelik sermaye akımlarını da sınırlandırabilir. Bu nedenle çip krizinin küresel finansal koşullar üzerindeki etkileri Türkiye açısından takip edilmelidir.
