ABD merkezli ilaç devi Bristol Myers Squibb (BMS), ilaç keşfi ve geliştirme süreçlerini hızlandırmak amacıyla teknoloji devi Nvidia’nın en yeni yapay zeka (AI) bilgi işlem sistemini satın aldı. Şirketten yapılan açıklamaya göre, BMS, Nvidia’nın DGX SuperPOD adlı süper bilgisayar sistemini kullanarak büyük veri analizi ve yapay zeka modelleri ile yeni ilaç adaylarını belirlemeyi hedefliyor. Anlaşmanın mali detayları açıklanmazken, bu hamle, ilaç sektöründe yapay zeka kullanımının giderek yaygınlaştığı bir dönemde gerçekleşti.
Yapay Zeka ile İlaç Keşfinde Yeni Dönem
Bristol Myers Squibb, Nvidia’nın DGX SuperPOD sistemini, genomik veriler, protein yapıları ve klinik deney sonuçları gibi devasa veri kümelerini analiz etmek için kullanacak. Sistem, Nvidia’nın en yeni H100 Tensor Core GPU’ları ile donatılmış olup, saniyede katrilyonlarca işlem yapma kapasitesine sahip. Bu sayede BMS, yapay zeka modellerini eğiterek potansiyel ilaç hedeflerini daha hızlı tespit edebilecek ve ilaç geliştirme süresini yıllardan aylara indirebilecek. BMS’nin baş bilim sorumlusu Dr. Robert Plenge, “Yapay zeka, ilaç keşfinde devrim yaratma potansiyeline sahip. Nvidia’nın teknolojisi sayesinde, hastalıkların altında yatan biyolojik mekanizmaları daha iyi anlayarak hastalara daha hızlı ve etkili tedaviler sunmayı hedefliyoruz” dedi.
Nvidia’nın sağlık bölümü başkanı Kimberly Powell ise, “İlaç şirketleri, yapay zeka sayesinde daha önce mümkün olmayan şekilde verileri analiz edebiliyor. BMS ile yaptığımız bu iş birliği, yapay zekanın ilaç geliştirmedeki potansiyelini göstermesi açısından önemli” ifadelerini kullandı. Anlaşma, BMS’nin daha önce de yapay zeka tabanlı ilaç keşfi girişimlerine yatırım yaptığı bir dönemde geliyor. Şirket, 2022’de AI destekli ilaç keşfi şirketi Exscientia ile iş birliği yapmış, 2023’te ise yapay zeka platformu üzerinde çalışan bir biyoteknoloji firmasını satın almıştı.
Küresel İlaç Sektöründe Yapay Zeka Yarışı
Bristol Myers Squibb’in bu hamlesi, ilaç sektöründe yapay zeka kullanımının giderek arttığı bir döneme denk geliyor. Pfizer, Moderna, Johnson & Johnson gibi büyük ilaç firmaları, yapay zeka ve makine öğrenimi teknolojilerini kullanarak ilaç keşfi ve klinik deney süreçlerini optimize etmeye çalışıyor. Özellikle mRNA aşı teknolojisinin geliştirilmesinde yapay zekanın rolü, pandemi sonrasında bu teknolojiye olan ilgiyi artırdı. Danışmanlık firması McKinsey’e göre, yapay zeka ilaç keşfi pazarının 2027 yılına kadar 50 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Ancak uzmanlar, yapay zeka modellerinin eğitimi için gereken büyük veri setlerine erişim ve düzenleyici onay süreçlerinin hala önemli zorluklar olduğunu belirtiyor.
Nvidia ise sağlık sektörüne yönelik yapay zeka çözümlerine büyük yatırım yapıyor. Şirket, 2023 GTC etkinliğinde sağlık alanında yapay zeka kullanımını artırmak için yeni platformlar ve araçlar tanıtmıştı. Nvidia’nın DGX SuperPOD sistemi, dünya genelindeki araştırma kurumları ve ilaç firmaları tarafından kullanılıyor. ABD merkezli bir diğer ilaç devi Eli Lilly de geçtiğimiz yıl Nvidia’nın yapay zeka sistemini kullanmaya başlamıştı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bristol Myers Squibb ve Nvidia arasındaki bu anlaşma, yapay zekanın ilaç geliştirmedeki küresel dönüşümünü gösteriyor. Türkiye’nin ilaç sektöründe rekabetçi kalabilmesi ve sağlık teknolojilerinde ilerleyebilmesi için yapay zeka ve biyoteknoloji alanlarına yatırım yapması kritik önem taşıyor. Türkiye’deki üniversiteler ve araştırma merkezleri, uluslararası iş birlikleriyle bu tür teknolojilere erişim sağlayabilir. Ayrıca, Türk ilaç firmalarının da benzer adımlar atması, yerel ilaç keşfi kapasitesini artırarak dışa bağımlılığı azaltabilir. Ancak, yapay zeka altyapısı ve veri paylaşımına yönelik düzenlemelerin oluşturulması gerekiyor.
