Brezilya'da pazar günü yapılacak ikinci tur başkanlık seçimi, ülkenin Latin Amerika'nın solcu ülkelerinden biri olarak kalıp kalmayacağını veya ABD Başkanı Donald Trump'ın desteklediği sağa dönüş dalgasına katılıp katılmayacağını belirleyecek. İlk turda hiçbir aday %50'yi aşamadığı için seçim ikinci tura kaldı. Sandık çıkış anketlerine göre, eski Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile mevcut Devlet Başkanı Jair Bolsonaro arasında kıyasıya bir yarış yaşanıyor. Seçim sonucu, Brezilya'nın iç ve dış politikasında önemli değişikliklere yol açabilir.
Seçimin Arka Planı
Brezilya, 2 Ekim'de yapılan ilk tur seçimlerinde Lula da Silva %48,4, Bolsonaro ise %43,2 oy aldı. Ancak hiçbir aday %50'yi geçemediği için seçim ikinci tura kaldı. Lula, 2003-2010 yılları arasında devlet başkanlığı yapmış ve ülkeye ekonomik büyüme ile sosyal refah getirmişti. Bolsonaro ise 2018'de seçildi ve sağcı politikalarıyla tanınıyor. Bu seçim, aynı zamanda Bolsonaro'nun demokratik süreçlere bağlılığı konusundaki tartışmalar nedeniyle de kritik.
Seçim kampanyası, ekonomik sorunlar, yolsuzluk iddiaları ve Kovid-19 salgını yönetimi gibi konular etrafında şekillendi. Lula, yoksullukla mücadele ve sosyal programları vurgularken, Bolsonaro ekonomik liberalizasyon ve güvenlik politikalarını öne çıkardı. Anketler, yarışın başa baş olduğunu gösteriyor, bu da seçmenin kutuplaştığını ortaya koyuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Brezilya, Latin Amerika'nın en büyük ekonomisi ve bölgede solcu hükümetlerin önemli bir üyesi. Lula'nın kazanması, bölgede sol rüzgarın güçlenmesine katkıda bulunabilir. Ancak Bolsonaro'nun zaferi, Trump'ın desteklediği sağcı dalganın bir parçası olarak görülebilir. Trump, Bolsonaro'nun oğlunu açıkça desteklemese de, Bolsonaro'ya sempati duyduğu biliniyor. Seçim sonucu, ABD ile Brezilya ilişkilerini de etkileyebilir. Ayrıca, Brezilya'nın iklim değişikliği politikaları da seçim sonucuna bağlı: Bolsonaro döneminde Amazon yağmur ormanlarındaki tahribat artmıştı; Lula ise çevre koruma taahhüdünde bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brezilya seçimi, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, küresel dengeler açısından önemli. Türkiye, Latin Amerika ile ticari ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. Brezilya, Türkiye'nin bölgedeki en büyük ticaret ortağı. Seçim sonucu, iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğini etkileyebilir. Ayrıca, Brezilya'nın iklim politikaları, küresel iklim müzakerelerinde Türkiye'nin pozisyonunu dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, benzer şekilde kutuplaşmış bir siyasi iklimde, Brezilya'daki seçim sonuçlarını yakından izleyecektir.
