Brezilya kahve endüstrisi temsilcileri, ABD Ticaret Temsilciliği'nde (USTR) düzenlenen duruşmalara katılarak, Washington yönetiminin Brezilya menşeli hazır kahve ithalatına uygulamayı düşündüğü gümrük vergilerinin ABD'li tüketiciler ve işletmeler üzerinde olumsuz etkiler yaratacağı uyarısında bulundu. Brezilyalı yetkililere göre, söz konusu tarifeler hem ABD'de kahve fiyatlarının yükselmesine yol açacak hem de küçük ve orta ölçekli işletmeleri zor durumda bırakacak.
Gelişmenin arka planı
ABD yönetimi, yerel üreticileri korumak ve ticaret dengesini sağlamak amacıyla Brezilya'dan ithal edilen hazır kahveye ek vergi getirmeyi değerlendiriyor. Brezilya, dünyanın en büyük kahve üreticisi ve ihracatçısı konumunda; ABD ise Brezilya hazır kahvesinin en önemli pazarlarından biri. Brezilya Kahve Endüstrisi Birliği (ABIC) verilerine göre, Brezilya yılda yaklaşık 4 milyar dolar değerinde kahve ihraç ediyor ve bunun önemli bir kısmı ABD pazarına gidiyor. Ancak ABD'nin olası tarifeleri, bu ticaret akışını sekteye uğratma potansiyeli taşıyor.
Brezilyalı kahve üreticileri ve ihracatçıları, tarifelerin sadece kendilerini değil, aynı zamanda ABD'deki kahve kavurma tesisleri, perakendeciler ve nihayetinde tüketicileri de etkileyeceğini vurguluyor. ABIC yetkilileri, tarifelerin Brezilya kahvesinin ABD pazarındaki rekabet gücünü azaltacağını ve ABD'li tüketicilerin daha yüksek fiyatlarla karşılaşacağını ifade ediyor. Ayrıca, bazı ABD'li işletmelerin Brezilya kahvesine bağımlı olduğu ve tarifelerin bu işletmelerin maliyetlerini artıracağı belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD-Brezilya ticaret ilişkileri, son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izliyor. Trump yönetimi döneminde başlatılan ticaret savaşları, Biden yönetimi altında da zaman zaman yeni tarife hamleleriyle devam ediyor. Brezilya, ABD'nin Latin Amerika'daki en büyük ticaret ortaklarından biri ve iki ülke arasındaki ticaret hacmi yıllık 100 milyar doları aşıyor. Kahve, bu ticaretin önemli bir kalemini oluşturuyor.
Uzmanlar, ABD'nin Brezilya hazır kahvesine uygulayacağı tarifelerin, küresel kahve pazarında fiyat dalgalanmalarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Dünya Bankası verilerine göre, küresel kahve tüketimi her yıl yaklaşık yüzde 2 artıyor ve ABD, dünyanın en büyük kahve ithalatçısı konumunda. Bu nedenle, ABD'nin alacağı herhangi bir ticari karar, küresel kahve fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Brezilya hükümeti, tarifelerin önlenmesi için diplomatik girişimlerde bulunuyor. Brezilya Dışişleri Bakanlığı, konuyu Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) nezdinde de gündeme getirebileceğini sinyalini verdi. ABD'deki duruşmalarda Brezilyalı temsilciler, tarifelerin serbest ticaret ilkelerine aykırı olduğunu ve iki ülke arasındaki ticari ilişkilere zarar vereceğini savundu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin Brezilya kahvesine yönelik olası tarifeleri, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel kahve fiyatları üzerinde yaratacağı baskı, Türkiye'deki kahve ithalatçıları ve tüketiciler üzerinde dolaylı etki yapabilir. Türkiye, kahve ihtiyacının büyük kısmını Brezilya ve Kolombiya gibi ülkelerden ithal ediyor. ABD pazarında yaşanacak fiyat artışları, Brezilyalı üreticilerin alternatif pazarlara yönelmesine ve bu pazarlarda fiyatların yükselmesine neden olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Brezilya ile olan ticari ilişkileri açısından, bu tür ticaret anlaşmazlıkları, Türkiye'nin benzer durumlarda nasıl bir pozisyon alması gerektiği konusunda ders niteliği taşıyor.
