Her yıl 4 Temmuz’da Amerikalılar, 1776’da ilan edilen bağımsızlıklarını coşkuyla kutluyor. Ancak bu bağımsızlığa giden yolun taşları, büyük ölçüde Boston’da döşendi. Massachusetts eyaletinin bu tarihi kenti, Amerikan Devrimi’nin kıvılcımının çakıldığı, direnişin örgütlendiği ve özgürlük meşalesinin yakıldığı yer olarak biliniyor. Peki, Boston’u bu kadar özel kılan ne? Gelin, ‘Devrim Şehri’nde kısa bir yolculuğa çıkalım.
Devrimin Tozu: Boston Çay Partisi ve Katliamı
1765’teki Pul Yasası’ndan 1773’teki Çay Yasası’na kadar Britanya Parlamentosu’nun dayattığı vergiler, sömürgecileri isyana sürükledi. Boston, bu öfkenin merkez üssüydü. 5 Mart 1770’te yaşanan Boston Katliamı’nda İngiliz askerleri, taş atan kalabalığa ateş açarak beş kişiyi öldürdü. Bu olay, sömürgecilerin Britanya karşıtlığını körükledi. Ardından 16 Aralık 1773’te, ‘Boston Çay Partisi’ olarak bilinen eylemde, ‘Özgürlük Oğulları’ üyeleri, üç gemi dolusu çayı denize döktü. Bu protesto, Britanya’nın sert misillemesine ve ardından Devrim Savaşı’nın başlamasına yol açtı.
Özgürlüğün Sembolleri: Özgürlük Yolu ve Lexington-Concord
Bugün Boston’a gelen her turistin mutlaka yürüdüğü 4 kilometrelik Özgürlük Yolu (Freedom Trail), 16 tarihi mekânı birbirine bağlıyor. Bu rota, Boston Common, Massachusetts Eyalet Binası, Paul Revere’in Evi ve Old North Church gibi noktaları içeriyor. Paul Revere’in 18 Nisan 1775 gecesi, ‘İngilizler geliyor!’ diyerek Lexington ve Concord’a yaptığı atlı yolculuk, devrimin fitilini ateşledi. Ertesi gün yaşanan Lexington-Concord Muharebeleri, Amerikan Bağımsızlık Savaşı’nın ilk çatışmaları oldu. Bu savaş, 1783’te Paris Antlaşması ile sona erdi ve ABD’nin kuruluşunu sağladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Boston’un devrimci mirası, küresel ölçekte bağımsızlık ve demokrasi mücadelelerine ilham vermiştir. Türkiye, kendi ulusal kurtuluş mücadelesinde benzer bir azimle hareket etmiş, Ankara’nın başkent oluşu da bir anlamda Türk Devrimi’nin sembolüdür. Bugün ABD ile Türkiye arasındaki stratejik ortaklık, ortak tarihsel değerler üzerinden değil, güncel jeopolitik çıkarlar temelinde şekilleniyor. Ancak Boston’un tarihinden çıkarılacak ders, halkların özgürlük talebinin ve sivil itaatsizlik ruhunun ulusların kaderini değiştirebileceğidir. Türkiye, kendi tarihindeki bağımsızlık vurgusuyla, Boston gibi sembol şehirlerin mirasına saygı duymaktadır.
