ABD hisse senedi piyasasının en geniş kapsamlı endeksi S&P 500'de bu çeyrek beklenen kâr büyümesinin arkasında, geçen yılın aynı döneminde Boeing, Meta Platforms ve EchoStar gibi şirketlerin kaydettiği büyük zararlar ve giderler yatıyor. Bu şirketlerin 2023'ün aynı çeyreğindeki zayıf performansı, 2024'ün son çeyrek sonuçlarının karşılaştırmalı olarak güçlü görünmesine yol açacak. Uzmanlar, söz konusu şirketlerin bu yılki toparlanmasının endeksin genel kâr artışına orantısız katkı sağlayacağını belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı
S&P 500 şirketlerinin kâr büyümesi, yatırımcıların ekonominin gidişatına dair önemli bir gösterge olarak takip ettiği veriler arasında. Ancak bu büyümenin bir kısmı, geçen yılın düşük baz etkisinden kaynaklanıyor. Boeing, 2023'te 737 MAX üretimindeki aksaklıklar ve savunma programlarındaki maliyet aşımları nedeniyle büyük zararlar açıklamıştı. Meta ise metaverse yatırımları ve reklam gelirlerindeki yavaşlama nedeniyle ciddi gider artışlarıyla karşılaşmıştı. EchoStar ise uydu ve telekomünikasyon iş kolunda yaşadığı operasyonel zorluklarla gündemdeydi.
Bu yıl ise Boeing, üretim ve teslimatları normalize etme çabasında; Meta, maliyet disiplini ve yapay zeka odaklı reklam gelirleriyle toparlanıyor; EchoStar ise spektrum lisansları ve 5G yatırımlarıyla yeniden yapılanma sürecinde. Bu şirketlerin 2024'ün son çeyreğinde açıklayacağı sonuçlar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla belirgin bir iyileşme gösterebilir. Ancak bu iyileşmenin ne kadarının gerçek operasyonel performanstan, ne kadarının baz etkisinden kaynaklandığı analistlerin temel sorusu.
Finans analistleri, S&P 500'ün genel kâr büyümesinde bu üç şirketin katkısının önemli olacağını, fakat yatırımcıların baz etkisini göz ardı etmemesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle Boeing'in durumu, havacılık sektörü ve tedarik zinciri açısından da kritik. Meta'nın reklam gelirleri ise dijital ekonomi ve teknoloji sektörünün sağlığı hakkında sinyal veriyor. EchoStar ise uydu iletişimi ve yayıncılık sektöründeki rekabet dynamics'ini yansıtıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
S&P 500, küresel yatırımcılar için ABD ekonomisinin ve dünya piyasalarının en önemli barometrelerinden biri. Endeksteki kâr büyümesinin baz etkisiyle şişkin görünmesi, Fed'in para politikası kararlarını ve küresel risk iştahını etkileyebilir. Özellikle gelişmekte olan piyasalar, ABD'deki kâr büyümesinin sürdürülebilirliğine dair sinyalleri yakından izliyor. Türkiye gibi yüksek dış finansman ihtiyacı olan ekonomiler, küresel likidite koşullarından doğrudan etkileniyor. ABD'de güçlü görünen kâr büyümesi, Fed'in faiz indirimlerini geciktirebilir ve bu da gelişmekte olan ülkelere sermaye akışını yavaşlatabilir. Ayrıca Boeing'in toparlanması, küresel havacılık sektörü ve tedarik zinciri için olumlu bir işaret; zira Türk Hava Yolları gibi büyük filo işletmecileri Boeing siparişleriyle yakından ilgili.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, doğrudan Türkiye ile ilgili olmasa da küresel piyasalar ve Türk ekonomisi üzerinden dolaylı etkiler yaratabilir. S&P 500'deki kâr büyümesinin baz etkisiyle güçlü görünmesi, Fed'in faiz politikasını etkileyerek gelişmekte olan ülkelere sermaye akışını ve Türkiye'nin dış finansman maliyetlerini etkileyebilir. Ayrıca Boeing'in toparlanması, Türk Hava Yolları'nın filo planlaması ve havacılık sektörü için önemli. Meta'nın reklam gelirlerindeki toparlanma ise küresel dijital reklam harcamalarını artırarak Türk teknoloji ve medya şirketleri için dolaylı fırsatlar yaratabilir. EchoStar'in uydu yatırımları ise uzay ve iletişim sektöründe Türkiye'nin artan rolüyle paralellik gösterebilir.
