Birleşmiş Milletler (BM), Yemen'de çatışmaların yeniden şiddetlenmesi üzerine savaşan taraflara itidal çağrısında bulunurken, Gazze ve Batı Şeria'daki sivillerin güvenliğine ilişkin derin endişelerini dile getirdi. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, cuma günü yaptığı açıklamada, örgütün bölgedeki askeri tırmanıştan büyük kaygı duyduğunu belirterek, tüm tarafları uluslararası hukuka uymaya ve sivil halkı korumaya çağırdı.
Yemen'de Kırılgan Ateşkes ve Artan Çatışmalar
Yemen'de yıllardır süren iç savaş, 2022'de varılan ateşkese rağmen zaman zaman ihlallerle sarsılıyor. BM verilerine göre, son haftalarda ülkenin kuzeyinde ve batısında çatışmalar yoğunlaştı; özellikle Hudeyde ve Marib cephelerinde taraflar arasında şiddetli çatışmalar yaşandığı bildiriliyor. Dujarric, "Yemen'deki askeri tırmanışı derin endişeyle izliyoruz. Tarafları azami itidale davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.
BM'ye göre, Yemen'de 4 milyondan fazla insan yerinden edilmiş durumda ve nüfusun yüzde 80'i insani yardıma muhtaç. Ülkedeki ekonomik çöküş, temel hizmetlere erişimi de her geçen gün zorlaştırıyor. Dujarric, "Yemen halkı zaten dünyanın en büyük insani krizlerinden birini yaşıyor. Yeni bir çatışma dalgası bu acıyı daha da derinleştirir" uyarısında bulundu.
Gazze ve Batı Şeria'da Sivil Güvenliği Endişesi
BM Sözcüsü, açıklamasında Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria'ya da değindi. Dujarric, "Gazze ve Batı Şeria'daki sivillerin güvenliğinden derin endişe duyuyoruz. Uluslararası hukuk, sivillerin her koşulda korunmasını gerektirir" dedi. Gazze'de geçtiğimiz aylarda yaşanan çatışmalar, altyapıya büyük zarar verdi ve binlerce sivilin hayatını kaybetmesine yol açtı. Batı Şeria'da ise artan yerleşimci şiddeti ve güvenlik operasyonları nedeniyle gerilim yüksek seyrediyor.
BM yetkilileri, bölgede insani erişimin kısıtlanmasından ve temel ihtiyaç malzemelerinin girişinin engellenmesinden endişe duyuyor. Dujarric, "Tüm taraflara sivilleri hedef almama, insani yardım koridorlarını açık tutma ve uluslararası insancıl hukuka saygı gösterme çağrımızı yineliyoruz" diye konuştu.
Uluslararası Toplumun Rolü ve Diplomatik Çabalar
BM'nin açıklaması, bölgede artan gerilimi düşürmeye yönelik diplomatik çabaların bir parçası olarak görülüyor. Yemen özel temsilcisi Hans Grundberg, taraflar arasında müzakereleri canlandırmak için çalışmalarını sürdürüyor. Öte yandan Gazze'de kalıcı ateşkes sağlanması için Mısır ve Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler devam ediyor.
Ancak sahadaki gelişmeler, diplomatik çabaların yetersiz kaldığını gösteriyor. BM Güvenlik Konseyi'nin çağrılarına rağmen, taraflar arasındaki güvensizlik ve siyasi çıkmaz, kalıcı bir çözümü zorlaştırıyor. Uzmanlar, uluslararası toplumun daha etkili baskı araçları kullanmaması halinde çatışmaların daha da yayılabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Yemen ve Filistin'deki gelişmeleri yakından takip ediyor. Gazze'deki insani kriz, Türk kamuoyunda derin yankı uyandırırken, hükümet ateşkes ve iki devletli çözüm çağrılarını sürdürüyor. Yemen'deki istikrarsızlık ise Kızıldeniz güvenliği ve bölgesel ticaret yolları açısından Türkiye'nin enerji ve ticaret güvenliğini doğrudan etkiliyor. Türkiye, BM'nin çağrılarını destekleyerek diplomatik girişimlerde bulunabilir; ancak bölgesel aktörler arasındaki derin anlaşmazlıklar, Ankara'nın manevra alanını sınırlıyor.
