Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 6 Haziran 2025 tarihinde yapılan oylamayla Güvenlik Konseyi'nin geçici üyelerini belirledi. Beş yeni üye, 2026-2027 dönemi için konseyde yer alacak. Seçilen ülkeler Danimarka, Yunanistan, Pakistan, Panama ve Somali oldu. Almanya ise yoğun lobi faaliyetlerine rağmen yeterli oyu alamayarak üçüncü sırada kaldı ve konsey dışında kaldı.
Oylama süreci ve adaylar
BM Güvenlik Konseyi'nin 10 geçici üyesi, iki yıllık dönemler için bölgesel gruplar tarafından seçiliyor. Bu yıl, Batı Avrupa ve Diğerleri Grubu'nda iki sandalye için Danimarka, Yunanistan ve Almanya yarıştı. Asya-Pasifik Grubu'nda Pakistan ve Afganistan yarışırken, Afrika Grubu'nda Somali tek adaydı. Latin Amerika ve Karayipler Grubu'nda ise Panama tek aday olarak seçime girdi.
Oylamada Danimarka 184 oy alırken, Yunanistan 182 oyla ikinci sırada yer aldı. Almanya ise 170 oyla üçüncü sırada kaldı ve 2/3 çoğunluk şartını karşılayamadı. Pakistan 182 oyla, Somali 179 oyla, Panama ise 183 oyla seçildi. Afganistan 7 oy alırken, Almanya'nın başarısızlığı uluslararası kamuoyunda sürpriz olarak karşılandı.
Almanya, son yıllarda BM Güvenlik Konseyi'nde daha etkin bir rol oynamak için yoğun çaba harcıyordu. Başbakan Olaf Scholz ve Dışişleri Bakanı Annalena Baerbock, seçim öncesinde birçok ülkeye ziyaretler gerçekleştirdi. Ancak, Almanya'nın Rusya-Ukrayna savaşındaki tutumu, Çin ile ilişkileri ve iklim politikalarındaki eleştiriler oy kaybına neden olmuş olabilir.
Yeni üyelerin konseydeki rolü
Yeni seçilen üyeler, 1 Ocak 2026'da göreve başlayacak. Danimarka ve Yunanistan, Avrupa Birliği'nin ortak dış politika hedeflerini temsil edecek. Pakistan, nükleer silahlara sahip bir ülke olarak Güney Asya ve Afganistan konularında önemli bir ses olacak. Somali, Afrika Boynuzu'ndaki istikrar ve terörle mücadele konularında konseyde yer alacak. Panama ise Latin Amerika'nın görüşlerini yansıtacak.
BM Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenlikten sorumlu ana organdır. Beş daimi üye (ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa) veto yetkisine sahipken, geçici üyeler oylamalarda eşit söz hakkına sahiptir. Yeni üyelerin katılımıyla konseydeki güç dengeleri değişebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin BM Güvenlik Konseyi'nde geçici üyelik hedefi açısından önemli ipuçları taşıyor. Türkiye, 2029-2030 dönemi için adaylığını açıklamıştı. Almanya'nın başarısızlığı, güçlü lobi faaliyetlerinin bile yeterli olmayabileceğini gösteriyor. Türkiye'nin, Afrika ve Asya ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirmesi, oy potansiyelini artırabilir. Ayrıca, Pakistan ve Somali gibi müttefik ülkelerin konseyde yer alması, Türkiye'nin bölgesel çıkarlarının dolaylı olarak temsil edilmesini sağlayabilir. Ancak, Türkiye'nin Kıbrıs ve Doğu Akdeniz politikaları, Yunanistan'ın konsey üyeliği nedeniyle daha yakından takip edilebilir.
