Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen geleneksel anma töreninde, görevleri sırasında hayatını kaybeden barış gücü askerlerini saygıyla andı. Törende konuşan Guterres, 'Dünyanın dört bir yanında, BM Mavi Berelileri toplumların en karanlık saatlerinde bir umut sembolüdür' ifadelerini kullandı. BM Barış Gücü, 1948'den bu yana dünyanın dört bir yanında çatışma bölgelerinde barışı sağlamak, sivil halkı korumak ve siyasi çözüm süreçlerine destek olmak için görev yapıyor. Bu yıl anma töreni, BM'nin kuruluşunun 79. yıl dönümüne denk gelirken, barış gücünün karşı karşıya olduğu zorluklar da yeniden gündeme geldi.
Barış Gücü Askerlerinin Fedakârlıkları Anıldı
Her yıl 29 Mayıs'ta kutlanan BM Barış Gücü Günü vesilesiyle düzenlenen törende, 2023 yılı içinde görev başında hayatını kaybeden 61 barış gücü askeri için saygı duruşunda bulunuldu. Törende konuşan Guterres, barış gücü askerlerinin sadece çatışmalarda değil, aynı zamanda hastalıklar, kazalar ve terör saldırıları gibi çeşitli tehlikelere maruz kaldığını belirtti. 'Bu insanlar, dünyanın en tehlikeli bölgelerinde barışı tesis etmek için canlarını ortaya koyuyor. Onların fedakârlıkları asla unutulmamalı' dedi. BM Barış Gücü, bugün itibarıyla 12 farklı misyonda 70.000'den fazla askeri ve sivil personelle görev yapıyor. En büyük misyonlar arasında Afrika'da Mali, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile Orta Doğu'da Lübnan ve Golan Tepeleri'ndeki barış gücü operasyonları yer alıyor.
Küresel Barış ve Güvenlikte BM'nin Rolü
BM Barış Gücü, son yıllarda artan jeopolitik gerilimler, terör tehditleri ve iklim değişikliği kaynaklı güvenlik riskleri nedeniyle daha da önemli bir rol üstleniyor. Guterres, konuşmasında barış gücü misyonlarının finansmanındaki sıkıntılara da dikkat çekti. 'Barış gücümüz, dünya barışı için kritik bir araçtır ancak yeterli kaynak ayrılmadığı takdirde etkinliği azalmaktadır' dedi. Bu yılki anma töreni, özellikle Gazze ve Ukrayna gibi aktif çatışma bölgelerinde sivillerin korunması ve insani yardım erişimi konularında BM'nin artan sorumluluğunu bir kez daha hatırlattı. Ayrıca, BM Barış Gücü'nün cinsiyet eşitliği ve kadınların katılımı konusunda attığı adımlar da törende vurgulandı. Şu anda barış gücü misyonlarında görev yapan kadın asker ve polis oranı %6 civarında olup, BM bu oranı 2028 yılına kadar %15'e çıkarmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, 1950'den bu yana BM Barış Gücü misyonlarına asker ve polis katkısı sağlayan önemli ülkelerden biridir. Türk Silahlı Kuvvetleri, bugüne kadar Kore, Somali, Bosna, Kosova, Lübnan ve Afganistan gibi birçok bölgede barış gücü bünyesinde görev yapmıştır. Guterres'in anma töreninde vurguladığı gibi, barış gücü askerlerinin fedakârlıkları uluslararası barış ve güvenlik açısından hayati önem taşımaktadır. Türkiye'nin BM Barış Gücü'ne verdiği destek, ülkenin çok taraflı diplomasi anlayışının ve küresel barışa katkı vizyonunun bir yansımasıdır. Ayrıca, Orta Doğu ve Afrika'da artan istikrarsızlık karşısında BM Barış Gücü'nün etkinliğinin artırılması, Türkiye'nin bölgesel çıkarları açısından da önem arz etmektedir. Bu nedenle, Guterres'in finansman çağrısı ve barış gücü reformları, Türk dış politikası için yakından takip edilmesi gereken konulardır.
