Birleşik Krallık ile İsviçre arasında imzalanan yeni kapsamlı hizmet ticareti anlaşması, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Anlaşma kapsamında, İsviçre'ye seyahat eden Birleşik Krallık vatandaşları için cep telefonu dolaşım ücretleri tamamen kaldırılırken, havalimanlarında pasaport kontrolleri ve gümrük işlemleri önemli ölçüde hızlandırılacak. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve İsviçre Başkanı Viola Amherd tarafından imzalanan anlaşma, uzun vadede Birleşik Krallık'ın hizmet ihracatını yıllık 5,2 milyar sterlin artırmayı hedefliyor.
Gelişmenin arka planı
Birleşik Krallık, Avrupa Birliği'nden ayrıldıktan sonra Küresel Britanya vizyonu çerçevesinde bağımsız ticaret anlaşmaları imzalama stratejisini sürdürüyor. İsviçre ile yapılan bu anlaşma, Brexit sonrası dönemde Londra'nın Avrupa dışındaki ülkelerle olduğu kadar Avrupa kıtasındaki önemli ortaklarıyla da ticari bağlarını derinleştirme çabasının bir parçası. İsviçre, AB üyesi olmamakla birlikte Avrupa Ekonomik Alanı'nın (AEA) bir parçası ve Birleşik Krallık'ın en büyük yedinci ticaret ortağı konumunda. İki ülke arasındaki mevcut ticaret hacmi yıllık yaklaşık 50 milyar sterlin seviyesinde.
Anlaşma, finansal hizmetler, hukuk, mimarlık, mühendislik ve yazılım gibi hizmet sektörlerinde karşılıklı pazar erişimini kolaylaştırıyor. Özellikle Londra merkezli finans firmaları, İsviçre pazarında daha esnek çalışma imkanı bulacak. Ayrıca mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması, İngiliz avukat ve mimarların İsviçre'de daha kolay çalışmasına olanak tanıyacak. Bu düzenleme, hizmet ticaretinin önündeki önemli bir engeli kaldırıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Birleşik Krallık-İsviçre anlaşması, Brexit sonrası Avrupa ticaret mimarisinde yeni bir model olarak dikkat çekiyor. Anlaşma, AB üyesi olmayan iki ülkenin karşılıklı ticaret engellerini azaltma konusunda nasıl ilerleyebileceğine dair bir örnek teşkil ediyor. Bu durum, özellikle AB ile yakın ilişkilerini sürdürmek isteyen ancak tam üyelik istemeyen ülkeler için alternatif bir yol haritası sunabilir.
Dolaşım ücretlerinin kaldırılması, tüketiciler ve iş seyahatinde bulunanlar için somut bir fayda sağlarken, havalimanı işlemlerinin hızlanması turizm ve iş seyahatlerini teşvik edecek. Ayrıca anlaşma, dijital hizmetler, e-ticaret ve veri akışı gibi modern ekonominin temel alanlarında da işbirliğini öngörüyor. Veri koruma standartlarının uyumlu hale getirilmesi, teknoloji şirketlerinin iki ülke arasında daha rahat operasyon yapmasını sağlayacak.
Uzmanlar, bu anlaşmanın Birleşik Krallık'ın ABD, Avustralya ve Yeni Zelanda ile yaptığı benzer anlaşmalarla birlikte değerlendirildiğinde, Londra'nın küresel ticaret ağını genişletme stratejisinin önemli bir parçası olduğunu vurguluyor. Ancak anlaşmanın henüz ulusal parlamentolarda onaylanması gerekiyor; yürürlüğe girmesinin 2025 yılı sonunu bulması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Birleşik Krallık'ın Brexit sonrası hizmet ticaretine odaklanan bu anlaşması, Türkiye'nin de benzer bir rotayı izleme potansiyelini akla getiriyor. Türkiye, hem AB ile Gümrük Birliği'ni güncelleme çabalarını sürdürüyor hem de Birleşik Krallık ile ayrı bir serbest ticaret anlaşması müzakereleri yürütüyor. İngiltere-İsviçre anlaşması, özellikle hizmet sektörlerinde karşılıklı tanıma ve pazar erişimi konularında Türkiye için bir model teşkil edebilir. Türk müteahhitlik, yazılım ve finans sektörlerinin Birleşik Krallık pazarında daha fazla yer edinmesi açısından bu tür düzenlemelerin örnek alınması faydalı olabilir. Ayrıca, Birleşik Krallık'ın AB dışı ülkelerle ticaret anlaşmalarını çeşitlendirme stratejisi, Türkiye'yi de potansiyel ortaklar arasında tutuyor.
