Beyaz Saray, Amerikan Kongresi'nden 87.6 milyar dolarlık yeni bir bütçe talebinde bulundu. Talep edilen fonların büyük bölümünün, İran'a yönelik olası bir askeri müdahale kapsamında kullanılması planlanıyor. Pentagon kaynaklarına göre, bu devasa paketin 67.15 milyar doları doğrudan askeri harcamalara ayrılırken, 21 milyar doları mühimmat alımı ve ABD savunma sanayi altyapısının güçlendirilmesi için öngörülüyor. Talep, Kongre'de hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat kanatta yoğun tartışmalara yol açtı.
Talep Edilen Bütçenin Ayrıntıları
Beyaz Saray'ın sunduğu bütçe taslağına göre, 87.6 milyar dolarlık paketin 67.15 milyar doları Savunma Bakanlığı'na aktarılacak. Bu kaynağın 21 milyar doları, hassas güdümlü mühimmatlar, füzeler ve mühimmat stoklarının yenilenmesi için kullanılacak. Ayrıca, 12 milyar dolar Amerikan askeri üslerinin güvenliğinin artırılmasına, 8 milyar dolar ise bölgedeki müttefik kuvvetlerin lojistik desteğine ayrılmış durumda. Geri kalan 20.5 milyar dolar ise İran’ın füze programını hedef alan siber saldırılar ve istihbarat operasyonları için fon olarak ayrıldı.
Pentagon yetkilileri, bu talebin İran'ın nükleer programındaki son ilerlemeler ve Husilere yönelik İran silah sevkiyatları nedeniyle acil hale geldiğini belirtiyor. ABD Savunma Bakanı, yaptığı yazılı açıklamada, “Bu fonlar olmadan, bölgedeki caydırıcılık kapasitemiz ciddi şekilde zayıflayabilir” ifadelerini kullandı. Öte yandan, Kongre Bütçe Ofisi, bu harcamanın federal bütçe açığını 2025 yılına kadar yüzde 2 oranında artırabileceği uyarısında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu bütçe talebi, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını önemli ölçüde artırma sinyali olarak yorumlanıyor. İran ile ABD arasındaki gerilim, özellikle Körfez'deki deniz güvenliği ve İsrail-İran gerginliği bağlamında tırmanma eğiliminde. Talep edilen fonların bir kısmı, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD hava üslerinin modernizasyonu için de kullanılacak. Uzmanlar, ABD'nin bu adımının İran'ı müzakere masasına zorlamak için bir baskı unsuru olduğunu, ancak aynı zamanda bölgesel bir savaş riskini de artırdığını vurguluyor. Rusya ve Çin, ABD'nin bu hamlesini “provokatif” olarak nitelendirirken, Avrupa Birliği diplomatik çözüm çağrılarını yineledi.
Öte yandan, bu bütçe artışı ABD'nin iç politikasında da yankı buldu. Bazı Kongre üyeleri, bu kadar büyük bir harcamanın ülkenin altyapı ve sağlık gibi iç ihtiyaçlarından çalınması anlamına geldiğini savunuyor. Özellikle Demokrat Parti'nin ilerici kanadı, İran'a yönelik askeri seçenekler yerine diplomasiye ağırlık verilmesi gerektiğini belirtiyor. Beyaz Saray ise talebin ulusal güvenlik için hayati olduğunu savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güvenlik çevresi açısından önemli sonuçlar doğurabilir. ABD'nin İran'a yönelik askeri hazırlıkları, Türkiye'nin komşusu İran ile sınır güvenliğini ve enerji ticaretini etkileyebilir. Özellikle, olası bir çatışma durumunda, Türkiye'nin Doğu Anadolu bölgesinde askeri tedbirleri artırması gerekebilir. Ayrıca, ABD'nin Körfez'deki üslerini güçlendirmesi, Türkiye'nin NATO içindeki stratejik konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, İran ile enerji bağımlılığı, ikili ticaret ve PKK'ya karşı işbirliği gibi alanlarda dengeli bir politika izlerken, bu tür bir bütçe artışı Ankara'nın bölgedeki manevra alanını daraltabilir. Öte yandan, ABD'nin İran'a yönelik sert tutumu, Türkiye'nin Rusya ve İran ile olan ilişkilerini de yeniden değerlendirmesine neden olabilir.
