Beyaz Saray'da akşam saatlerinde gerçekleşen gergin bir toplantıda, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile yürütülen diplomatik sürecin 'artık bittiğine' karar verdiği ve yeni askeri saldırı talimatı verdiği öğrenildi. Toplantıda Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, Trump'a kısa süre önce elde edilen istihbarat raporlarını sundu. Bu raporların, İran'ın nükleer programına ilişkin varılan geçici anlaşmanın ihlal edildiğine dair kanıtlar içerdiği belirtiliyor.
Toplantının perde arkası
Kaynaklara göre, Rubio ve Hegseth, Başkan'a İran'ın taahhütlerini yerine getirmediğini ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini gizlice artırdığını gösteren belgeler sundu. Trump'ın bu bilgiler karşısında öfkelendiği ve 'anlaşmanın öldüğünü' söylediği aktarıldı. Başkan daha sonra Savunma Bakanlığı'na, bölgedeki ABD unsurlarına yönelik 'orantılı bir yanıt' hazırlanması talimatını verdi. Toplantıda ayrıca Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz ve Genelkurmay Başkanı Mark Milley de hazır bulundu.
Yeni saldırıların kapsamı henüz netleşmezken, bazı kaynaklar hedeflerin İran'ın askeri tesisleri değil, Suriye'deki İran destekli milis gruplarının mevzileri olabileceğini belirtiyor. Trump yönetimi, Tahran'a karşı 'maksimum baskı' politikasını sürdürürken, son gelişmeler iki ülke arasında yeni bir krize işaret ediyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İran ile ABD arasındaki bu gerilim, Ortadoğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da sarsabilir. İran'ın nükleer anlaşmadan çekilme ihtimali, bölgedeki diğer aktörleri (Suudi Arabistan, İsrail, BAE) endişelendiriyor. İsrail, uzun süredir ABD'den İran'ın nükleer tesislerine karşı daha sert önlemler almasını talep ediyordu. Öte yandan, Avrupa Birliği ve diğer uluslararası aktörler, diplomatik çözümden vazgeçilmemesi çağrısı yapıyor. Petrol piyasalarında ise bu haberlerle birlikte fiyatların yükseldiği görüldü.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran ve ABD arasındaki gerilimden doğrudan etkilenecek ülkelerin başında geliyor. Türkiye, İran ile enerji ve ticaret ilişkilerini sürdürürken, aynı zamanda ABD ile NATO müttefiki olarak askeri işbirliği yapıyor. Olası bir sıcak çatışma, Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki güvenlik çıkarlarını tehdit edebilir. Ayrıca, İran'a yönelik yeni yaptırımlar Ankara'nın enerji maliyetlerini artırabilir. Türk yönetimi, şu ana kadar taraflar arasında arabuluculuk rolü üstlenmeye çalışsa da, son gelişmeler bu çabaları zora sokabilir.
