İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, pazartesi günü seçim kampanyası kapsamında camilere verilen para cezalarını kullanarak, güneydeki Tel Şeva kasabasındaki bir camiye kesilen ceza ile övündü. Anadolu Ajansı'nın haberine göre Ben-Gvir, sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarda söz konusu cezayı kampanya malzemesi olarak sundu. Bu hamle, İsrail siyasetinde seçim yarışının kızıştığı bir dönemde geldi.
Cami Cezalarının Arka Planı
Ben-Gvir'in paylaşımları, İsrail'de camilere yönelik idari para cezalarının son dönemde arttığı bir atmosferde gerçekleşti. Tel Şeva'daki camiye kesilen cezanın gerekçesi henüz netleşmezken, Ben-Gvir'in bu cezayı "güvenlik başarısı" olarak sunması dikkat çekti. İsrail'de 2022 yılında yürürlüğe giren ve kamusal alanlarda Filistin bayrağı sallamayı yasaklayan düzenlemeler, camilere yönelik denetimlerin artmasına zemin hazırlamıştı. Ben-Gvir, göreve geldiğinden bu yana polis teşkilatı üzerindeki yetkilerini genişleterek, özellikle Doğu Kudüs ve İsrail içindeki Arap toplumuna yönelik uygulamaları sıklaştırdı.
Ulusal Güvenlik Bakanı olarak polisin başı olan Ben-Gvir, son aylarda camilerde yapılan hutbeleri ve dini faaliyetleri yakından izlediğini açıklamıştı. Tel Şeva'daki ceza, bu politikaların somut bir örneği olarak öne çıkıyor. Cami yönetimine kesilen cezanın miktarı ve gerekçesi henüz kamuoyuyla paylaşılmadı; ancak Ben-Gvir'in bu konuyu seçim kampanyasının merkezine taşıması, İsrail'deki Arap azınlığa yönelik tutumun seçim malzemesi yapıldığını gösteriyor.
İsrail'de 1 Kasım 2022 seçimlerinin ardından kurulan koalisyon hükümetinde Ben-Gvir'in partisi Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) yer aldı. Ancak koalisyon içindeki anlaşmazlıklar ve yargı reformu protestoları sonrası erken seçim tartışmaları gündemde. Ben-Gvir, bu ortamda tabanını konsolide etmek için sert söylemlerini artırıyor. Uzmanlar, Ben-Gvir'in cami cezalarını öne çıkarmasının, hem koalisyon ortaklarına hem de muhalefete karşı "güvenlikçi" imajını pekiştirme çabası olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsrail'de camilere yönelik cezalar, Filistin toprakları ve Doğu Kudüs'teki Müslüman toplum üzerindeki baskının bir parçası olarak görülüyor. Uluslararası insan hakları örgütleri, İsrail'in camilere yönelik denetimlerini ve cezalarını "din özgürlüğünün ihlali" olarak nitelendiriyor. Ben-Gvir'in bu cezaları seçim kampanyasında kullanması, İsrail'in uluslararası imajına zarar verirken, bölgedeki tansiyonu da yükseltebilir.
Son dönemde İsrail ile Arap ülkeleri arasında normalleşme süreci ivme kazanmıştı. Ancak Ben-Gvir'in provokatif adımları, bu süreci zora sokabilecek nitelikte. Özellikle Ürdün ve Mısır gibi barış anlaşmaları olan ülkeler, Kudüs'teki kutsal mekanlara yönelik ihlallere karşı sert açıklamalar yapıyor. Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülke, İsrail'in camilere yönelik uygulamalarını kınıyor.
Ben-Gvir'in Tel Şeva'daki cami cezasını kampanya malzemesi yapması, aynı zamanda İsrail iç siyasetindeki aşırı sağın yükselişini ve Filistin karşıtlığını ana akım haline getirme çabasını yansıtıyor. Bu tür adımlar, İsrail'deki Arap vatandaşların aidiyet duygusunu zayıflatırken, toplumsal kutuplaşmayı derinleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ben-Gvir'in cami cezalarını seçim kampanyasına malzeme yapması, Türkiye'nin İsrail'e yönelik eleştirel tutumunu haklı çıkarıyor. Türkiye, Kudüs ve Mescid-i Aksa başta olmak üzere kutsal mekanlara yönelik her türlü müdahaleyi provokasyon olarak nitelendiriyor ve İsrail'i uluslararası hukuka uymaya çağırıyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgede Filistin davasının savunuculuğunu sürdürme ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda İsrail'e karşı ortak tavır oluşturma çabalarını destekler nitelikte. Ayrıca, İsrail'in iç siyasetindeki aşırı sağcı söylemlerin artması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki diplomatik manevralarında dikkate alması gereken bir istikrarsızlık unsuru olarak öne çıkıyor.
