İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, İsrail sınırları içinde Filistinlilere ait 10.000 konutun yıkılmasını açıkça övdü. Bu açıklama, uluslararası toplumda ve bölgede büyük tepki çekerken, İsrail-Filistin çatışmasının en hassas konularından biri olan ev yıkımlarını yeniden gündeme getirdi. Ben-Gvir'in bu sözleri, İsrail hükümetinin Filistin nüfusuna yönelik politikalarının sertleştiği bir dönemde geldi.
Ben-Gvir'in Açıklaması ve Tepkiler
Ben-Gvir, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "İsrail'de yasa dışı olarak inşa edilen 10.000 Filistin evinin yıkılmasını memnuniyetle karşılıyorum. Bu, yasaların üstünlüğünün ve İsrail'in egemenliğinin bir zaferidir" ifadelerini kullandı. Bakan, bu yıkımların İsrail'in iç güvenliği ve toprak bütünlüğü için gerekli olduğunu savundu.
Ancak bu açıklama, Filistin yönetimi ve insan hakları örgütlerinin sert tepkisine yol açtı. Filistin Başmüzakerecisi Saeb Erekat, Ben-Gvir'in sözlerini "ırkçı ve hukuka aykırı" olarak nitelendirerek, "Bu açıklamalar, İsrail'in Filistinlilere yönelik sistematik ayrımcılığının bir başka kanıtıdır" dedi. İsrail insan hakları örgütü B'Tselem ise, ev yıkımlarının uluslararası hukuka göre savaş suçu teşkil edebileceğini hatırlattı.
Ben-Gvir'in bu sözleri, koalisyon hükümetindeki diğer partilerin de tepkisini çekti. Ancak Başbakan Binyamin Netanyahu, Ben-Gvir'i doğrudan eleştirmekten kaçındı. Bu durum, hükümetin içinde aşırı sağın güçlendiği yorumlarına neden oldu.
Ev Yıkımlarının Arka Planı
İsrail, 1967'den bu yana işgal altındaki Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'da ve İsrail'in kendi sınırları içinde kalan bazı bölgelerde Filistinlilere ait evleri, izinsiz inşaat olduğu gerekçesiyle yıkıyor. İsrail, bu yıkımları "yasa dışı yapılaşma" ile mücadele kapsamında meşru görürken; Birleşmiş Milletler ve insan hakları örgütleri, bu uygulamanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve Filistinlilerin yerinden edilmesine yol açtığını belirtiyor.
İsrail'de yaklaşık 1,9 milyon Filistinli azınlık yaşıyor ve bunların bir kısmı, İsrail topraklarında "tanınmayan köyler" olarak bilinen yerleşimlerde yaşıyor. Bu köylerdeki yapıların çoğu, İsrail yetkililerinden gerekli izinleri alamadığı için yıkım riskiyle karşı karşıya. Ben-Gvir'in övdüğü yıkımların büyük bir kısmı, bu bölgelerde gerçekleştiriliyor.
İsrail İçişleri Bakanlığı verilerine göre, son yirmi yılda on binlerce Filistin evi yıkıldı. Bu yıkımlar, Filistin toplumunda derin bir travmaya neden olurken, barış sürecine de ciddi zarar veriyor. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu Filistin Mültecilerine Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) verilerine göre, sadece geçen yıl 1.000'den fazla Filistinlinin evi yıkıldı ve bu insanların büyük bir kısmı yerinden edildi.
Bölgesel ve Küresel Tepkiler
Ben-Gvir'in açıklamaları, Arap dünyasında da geniş yankı uyandırdı. Mısır ve Ürdün, İsrail'in bu politikasını kınarken; Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden resmi bir açıklama gelmedi. Ancak Filistin davasını destekleyen sivil toplum örgütleri, İsrail aleyhine uluslararası kampanyalar başlatılması çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ev yıkımlarının uluslararası hukukla bağdaşmadığını ve iki devletli çözümü baltaladığını ifade etti. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, "İsrail'in bu tür uygulamaları, barış çabalarını olumsuz etkiliyor" dedi. ABD yönetimi ise bu konuda temkinli bir dil kullanarak, "Esas olan taraflar arasında doğrudan müzakerelerin başlamasıdır" açıklamasını yaptı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Ben-Gvir'in sözlerini kınayarak, "Filistinlilerin evlerinin yıkılması, uluslararası insancıl hukukun ihlalidir. Bu tür açıklamalar, bölgedeki gerilimi artırmaktan başka bir işe yaramaz" değerlendirmesinde bulundu. BM Güvenlik Konseyi'nin konuyu acil olarak ele alması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği ve bölgesel politikalarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, tarihsel olarak Filistin halkının yanında yer almış ve İsrail'in uluslararası hukuka aykırı uygulamalarını defalarca kınamıştır. Ben-Gvir'in bu açıklamaları, Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerinde yeni bir gerilim kaynağı olabilir. Ankara, bu tür açıklamaların barış sürecini baltaladığını ve bölgesel istikrarı tehdit ettiğini vurgulayarak, uluslararası topluma İsrail'i durdurma çağrısında bulunabilir. Ayrıca Türkiye, Filistin halkına yönelik insani yardımlarını artırarak, mağduriyetin giderilmesine katkı sağlayabilir. Bu olay, Türkiye'nin Ortadoğu'daki diplomatik etkinliğini ve Filistin davasına olan bağlılığını yeniden teyit etme fırsatı sunmaktadır.
