Kuzey İrlanda'nın başkenti Belfast'ta dün gece bir bıçaklama saldırısının ardından ikinci kez sokak olayları patlak verdi. Polis, maskeli göstericilerin tuğla, taş ve şişe fırlattığı, küçük çaplı yangınlar çıkardığı protestolara tazyikli su sıkma makineleriyle müdahale etti. Çarşamba akşamı yaşanan şiddet olaylarında göstericiler evlerin önündeki duvarlardan tuğla sökerek kaldırım taşlarını kırdı. Polis ekipleri, kalabalığı dağıtmak için su tanklarını devreye soktu. Olayların, önceki gün bir sokağın ortasında vahşice bıçaklanan bir kişiyle bağlantılı olduğu belirtiliyor. Yetkililer, saldırının ardından bölgede gerginliğin tırmandığını ve güvenlik önlemlerini artırdıklarını açıkladı.
Gelişmenin arka planı
Pazartesi günü Belfast'ın ulusalcı Cumhuriyetçi mahallelerinden birinde meydana gelen bıçaklama olayı, toplumsal kutuplaşmayı yeniden alevlendirdi. Saldırıda ağır yaralanan kişi hastaneye kaldırılırken, saldırganın kimliği ve motivasyonu henüz netleşmedi. Ancak olayın, mezhepsel gerilimlerin yoğun olduğu bölgede hızla siyasi bir boyut kazandığı görülüyor. İlk gece düzenlenen protestolarda da benzer şekilde şiddet olayları yaşanmış, polis cop ve kalkanla müdahale etmişti. İkinci gece ise göstericilerin sayısı arttı ve saldırganlık seviyesi yükseldi. Polis, olaylarda sivil veya polis yaralanması olup olmadığına dair henüz ayrıntılı bilgi vermedi. Bölge sakinleri, sokaklardaki gerginliğin artarak devam etmesinden endişe duyduklarını ifade ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kuzey İrlanda'da Katolik ulusalcılar (Cumhuriyetçiler) ile Protestan birlikçiler (Sadıklar) arasındaki tarihsel çatışma, 1998 Hayırlı Cuma Anlaşması ile büyük ölçüde sona ermişti. Ancak Brexit'in ardından Kuzey İrlanda'nın statüsüne ilişkin anlaşmazlıklar yeniden alevlenmiş, toplumdaki kutuplaşma derinleşmişti. Son bıçaklama olayı, bu gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Olaylar, Birleşik Krallık hükümeti için de hassas bir konu. Londra, bölgede istikrarı sağlamak için ek güvenlik önlemleri almak zorunda kalabilir. Ayrıca ABD'deki İrlanda lobisi ve Avrupa Birliği, Kuzey İrlanda'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Barış sürecine zarar gelmemesi için taraflara itidal çağrısı yapılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Kuzey İrlanda'daki olaylar, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de bölgesel istikrarsızlığın küresel güvenliğe etkileri açısından önem taşıyor. Brexit sonrası Kuzey İrlanda protokolü nedeniyle Avrupa Birliği ile Birleşik Krallık arasındaki gerilim, Türkiye'nin de dâhil olduğu geniş Avrupa güvenlik mimarisini etkileyebilir. Ayrıca etnik ve mezhepsel çatışmaların yeniden alevlenmesi, Türkiye'nin terörle mücadele ve barış süreçleri konusundaki deneyimlerinin uluslararası alanda referans alınmasına yol açabilir. Ancak şu aşamada olayların Türkiye'ye doğrudan bir yansıması beklenmemektedir.
