BBC'nin gerçekleştirdiği bir araştırma, Meta'ya ait Instagram platformunda, Hindistan'da çocuklara yönelik cinsel istismar materyallerini (CSAM) tanıtan reklamların yayınlandığını ortaya koydu. BBC muhabirleri, platformda yaptıkları incelemelerde 'rape' (tecavüz) ve 'child video' (çocuk videosu) gibi açık terimler içeren reklamlar gördü. Bu reklamlara tıklandığında, kullanıcılar doğrudan Telegram mesajlaşma uygulamasındaki kanallara yönlendiriliyor ve bu kanallarda çocukların cinsel istismarına ait fotoğraf ve videolar paylaşılıyordu. BBC, bu içeriklerin bir kısmının bebekler ve küçük çocuklar da dahil olmak üzere çok küçük yaştaki mağdurları gösterdiğini belirtti.
Reklamların İçeriği ve Yaygınlığı
BBC, Instagram'da yapay zeka destekli bir sistem kullanarak belirli anahtar kelimeleri taradı ve onlarca reklam buldu. Bu reklamlar, başlıklarında 'kız çocukları', 'tecavüz' ve 'ensest' gibi terimler barındırıyordu. BBC, bu reklamların ne kadar süredir yayında olduğunu veya kaç kez tıklandığını tespit edemedi, ancak bazı reklamların haftalarca aktif kaldığı görüldü. Reklamların hedef kitlesi belirsiz; ancak Instagram'ın reklam hedefleme araçları, bu tür içeriklerin belirli demografik gruplara ulaşmasını kolaylaştırabiliyor. BBC, bu reklamların daha da yaygın olabileceğini, çünkü platformdaki taramanın sınırlı olduğunu ifade etti.
Meta'nın ve Telegram'ın Tepkisi
BBC, bulgularını Meta ve Telegram ile paylaştı. Meta sözcüsü, "Çocuk cinsel istismarı korkunç bir suçtur ve platformumuzda buna kesinlikle izin vermiyoruz. Bu tür içerikleri tespit etmek ve kaldırmak için yapay zeka ve insan denetimi kullanıyoruz. BBC'nin bildirdiği reklamları kaldırdık ve soruşturma başlattık" açıklamasını yaptı. Telegram ise, "Telegram'da çocuk cinsel istismarı materyalleri yasaktır ve bu tür kanalları sürekli denetliyoruz. Kullanıcılar bu tür içerikleri bildirebilir" dedi. Ancak BBC, Telegram'da bu tür kanalların hâlâ aktif olduğunu ve platformun etkili bir denetim yapmadığını iddia ediyor. Hindistan'da sosyal medya kullanımı hızla artarken, çocuk istismarı içeriklerinin yayılması büyük bir güvenlik açığı oluşturuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hindistan, dünyanın en büyük sosyal medya kullanıcı tabanlarından birine sahip ve çocuk istismarı materyallerinin yayılması konusunda küresel bir endişe kaynağı. BBC'nin bu araştırması, büyük teknoloji şirketlerinin içerik denetimindeki zafiyetlerini bir kez daha gündeme getiriyor. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi, daha önce Hindistan'da çocukların çevrim içi istismara karşı yeterince korunmadığını belirtmişti. Küresel çapta, Telegram gibi şifreli mesajlaşma uygulamaları, denetim zorluğu nedeniyle suçluların tercih ettiği platformlar haline geliyor. ABD ve Avrupa Birliği'nde, bu tür platformların daha sıkı denetlenmesi için yasalar hazırlanıyor. Ancak Hindistan'da bu konuda henüz kapsamlı bir düzenleme bulunmuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sosyal medya kullanımı açısından dünyada ilk sıralarda yer alıyor ve çocuk istismarı materyallerinin yayılması konusunda benzer riskler taşıyor. BBC'nin bulguları, Türkiye'de de Instagram ve Telegram gibi platformların denetlenmesi gerektiğini gösteriyor. Son yıllarda Türkiye'de çocuk istismarına yönelik farkındalık artsa da, çevrim içi platformlardaki denetim yetersiz kalıyor. Türkiye, 2022'de kabul edilen Sosyal Medya Yasası ile platformları yerel temsilci atamaya ve belirli içerikleri kaldırmaya zorunlu kıldı, ancak bu yasanın uygulanması tartışmalı. BBC'nin araştırması, Türkiye'nin de bu tür içeriklerle mücadele için daha etkili yöntemler geliştirmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca Telegram gibi şifreli uygulamaların denetimi, küresel bir güvenlik açığı olarak Türkiye'yi de etkiliyor.
