İşgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeydoğusundaki El-Muğayyir köyünde, İsrailli yerleşimcilerin düzenlediği saldırıda iki Filistinli genç hayatını kaybetti. Köy meclisi, gençlerin yerleşimcilerin koyun çalma girişimini durdurmaya çalıştığını açıkladı. İsrail ordusu ise olayda taş atan Filistinlilere müdahale edildiğini öne sürdü. Olay, bölgede artan gerilimin son halkası olarak değerlendiriliyor.
Olayın Arka Planı ve Tanık İfadeleri
El-Muğayyir köyü, Ramallah'ın yaklaşık 30 kilometre kuzeydoğusunda, İsrail yerleşim birimlerinin yoğun olduğu bir bölgede yer alıyor. Köy meclisinden yapılan yazılı açıklamaya göre, olay sabah saatlerinde yerleşimcilerin köye ait otlaklarda koyun sürüsünü kaçırmaya çalışmasıyla başladı. Gençlerin hayvanları kurtarmak için müdahale etmesi üzerine yerleşimciler ateş açtı. İki genç olay yerinde hayatını kaybetti; kimlikleri henüz resmi olarak açıklanmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı, ölümleri doğrulayarak kurbanların 17 ve 19 yaşlarında olduğunu bildirdi. İsrail ordusundan yapılan açıklamada ise "bölgede taş atan Filistinlilere karşı güç kullanıldığı" ve olayın incelendiği belirtildi. Ordu, yerleşimcilerin saldırısına dair herhangi bir bilgi paylaşmadı. Bölgeye giden Filistin Kızılayı ekipleri, yaralılara müdahale etti. Köyde sokağa çıkma yasağı benzeri bir durumun olduğu, İsrail güçlerinin bölgede geniş güvenlik önlemleri aldığı bildirildi.
El-Muğayyir, son aylarda yerleşimci şiddetinin sık yaşandığı köylerden biri. Bölge sakinleri, hasat dönemlerinde zeytinliklerine ve otlaklarına yönelik saldırıların arttığını söylüyor. İsrail yönetimi, yerleşimci saldırılarını önlemekte isteksiz davranmakla eleştiriliyor; uluslararası kuruluşlar da son yıllarda Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetinin benzeri görülmemiş boyutlara ulaştığını rapor ediyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, 2023'te yerleşimci saldırılarında rekor sayıda Filistinlinin yerinden edildiğini açıklamıştı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Olay, Orta Doğu'da tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde meydana geldi. Gazze'deki çatışmalar ve Lübnan sınırındaki gerilim devam ederken, Batı Şeria'da da benzer bir tırmanma riski bulunuyor. İsrail'in yerleşim politikası uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararı, yerleşimleri barışın önünde engel olarak tanımlıyor. Ancak İsrail hükümeti, yerleşim inşaatlarını sürdürme konusunda kararlı. Filistin yönetimi, olayı kınayarak uluslararası toplumu acil müdahaleye çağırdı. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada "taraflara itidal çağrısı" yapıldı ve olayın araştırılması istendi. Avrupa Birliği de yerleşimci şiddetini kınadığını yineledi. Bölgedeki tansiyonun daha geniş bir çatışmaya dönüşme riski, diplomatik çevrelerde endişeyle karşılanıyor.
Filistin-İsrail meselesi, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Arap Birliği gibi kuruluşların gündeminde sürekli yer alıyor. Son olay, Filistin davasının uluslararası alanda yeniden öne çıkmasına yol açabilir. Türkiye, Filistin meselesinde aktif diplomasi yürüten ülkeler arasında. İsrail ile ilişkiler son yıllarda dalgalı bir seyir izledi; 2022'de karşılıklı büyükelçi atamalarıyla normalleşme adımları atılsa da Gazze savaşı sonrası gerilim yeniden arttı. Ankara, yerleşimci şiddetini ve sivil kayıpları sert biçimde eleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Batı Şeria'da artan yerleşimci şiddeti, Türkiye'nin Filistin politikasını doğrudan etkiliyor. Ankara, Filistin devletini destekleyen ve İsrail'in yerleşim faaliyetlerini uluslararası hukuka aykırı bulan tutumunu sürdürüyor. Bu tür olaylar, Türkiye'nin İsrail ile yürüttüğü normalleşme sürecini zorlaştırabileceği gibi, İslam dünyasında ortak bir tepki oluşturma çabalarını da güçlendirebilir. Ayrıca, bölgesel istikrarsızlık enerji güvenliği ve ticaret yolları üzerinden Türkiye'yi dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin arabuluculuk girişimleri için de yeni bir ivme yaratabilir.
