İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'nın çeşitli köylerinde iki aracı ateşe verdi. Olay, bölgede son aylarda tırmanan yerleşimci şiddetinin bir parçası olarak kaydedildi. Filistinli kaynaklara göre saldırılar, yerleşimcilerin çevredeki Filistin topraklarına yönelik sistematik taciz ve mülk tahribatı kampanyasının son örneği. İsrail ordusu olaya müdahale etmezken, herhangi bir gözaltı haberi gelmedi.
Artan yerleşimci şiddeti ve cezasızlık
Batı Şeria'da İsrailli yerleşimciler tarafından gerçekleştirilen saldırılar, özellikle 2023 yılından bu yana ciddi bir artış gösterdi. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, 2023'te yerleşimci şiddeti kaynaklı 1.200'den fazla olay kaydedildi; bu, önceki yıllara kıyasla yaklaşık yüzde 50'lik bir artışa işaret ediyor. Saldırılar genellikle Filistinlilere ait tarım arazilerinin yakılması, zeytin ağaçlarının kesilmesi, ev ve araç kundaklama ile fiziksel saldırıları içeriyor.
Uluslararası toplum, İsrail hükümetini yerleşimci şiddetini durdurmak için yeterli adım atmamakla eleştiriyor. İsrail polisi ve ordusu, çoğu zaman bu tür olaylarda failleri gözaltına almıyor veya yargı önüne çıkarmıyor. Bu cezasızlık ortamı, yerleşimcilerin eylemlerini daha da cesaretlendiriyor. Filistin Yönetimi, konuyu defalarca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne taşısa da somut bir yaptırım kararı çıkmadı.
İsrail yasalarına göre Batı Şeria'da yerleşim inşası uluslararası hukuka aykırı. Ancak İsrail hükümeti, özellikle son yıllarda yerleşim genişlemesini teşvik eden politikalar izliyor. 2024'te İsrail, Batı Şeria'da binlerce yeni konut biriminin inşasına onay verdi. Bu durum, iki devletli çözüm ihtimalini daha da zayıflatıyor.
Bölgesel gerilim ve uluslararası tepkiler
Yerleşimci saldırıları, sadece Filistin-İsrail çatışmasını değil, aynı zamanda bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Batı Şeria'daki şiddet, Gazze Şeridi'ndeki çatışmalarla paralel bir tırmanma riski taşıyor. Son aylarda Lübnan sınırında Hizbullah ile yaşanan gerginlik, Suriye'deki istikrarsızlık ve İran'ın bölgesel etkisi göz önüne alındığında, Batı Şeria'daki her provokasyon daha geniş bir yangını tetikleyebilir.
Avrupa Birliği ve ABD, yerleşimci şiddetini kınayan açıklamalar yapmakla birlikte, İsrail'e yönelik yaptırım tehditleri sınırlı kaldı. ABD yönetimi, bazı aşırı yerleşimcilere vize kısıtlaması getirse de, bu adımların caydırıcılığı tartışmalı. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini savaş suçu kapsamında soruşturma konusu yapmış durumda. Ancak İsrail, UCM'nin yargı yetkisini tanımıyor.
Filistinliler, yerleşimci saldırılarına karşı kendilerini savunmakta zorlanıyor. İsrail ordusunun sık sık Filistin köylerine baskın düzenlemesi ve silah aramaları, Filistinlilerin korunma kapasitesini kısıtlıyor. Buna karşın bazı Filistinli gençler, taş atma ve benzeri yollarla direniş gösteriyor; bu da çoğu zaman İsrail güçlerinin sert müdahalesiyle sonuçlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini yakından takip ediyor. Ankara, İsrail'in yerleşim politikalarını uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendiriyor ve iki devletli çözümün korunması çağrısı yapıyor. Son dönemde Türkiye, İsrail ile ilişkilerinde normalleşme adımları atsa da, Gazze ve Batı Şeria'daki gelişmeler bu süreci olumsuz etkiliyor. Türkiye'nin bölgedeki istikrarsızlık, enerji güvenliği ve mülteci akınları açısından da risk oluşturuyor. Ayrıca Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı çatısı altında Filistin konusunda ortak bir tutum geliştirmeye çalışıyor. Batı Şeria'daki her saldırı, Ankara'nın diplomatik çabalarını zorlaştırıyor.
