İngiltere Başbakanı Keir Starmer, çocukları sosyal medyanın zararlı etkilerinden korumak için 'cesur adımlar' atacaklarını belirterek, pazartesi günü açıklanacak kapsamlı kısıtlamaların 'çocuklarımızı başarısızlığa uğratan sistemi' sona erdireceğini söyledi. Başbakan, yeni düzenlemelerin çocukların dijital dünyada karşılaştıkları tehlikeleri en aza indirmeyi hedeflediğini ve toplumun geniş kesiminden destek aldığını ifade etti. Starmer, düzenlemelerin teknik detaylarının cuma günü yapılan Bakanlar Kurulu toplantısında son şeklini aldığını ve hükümetin konuyu 'ulusal öncelik' olarak gördüğünü vurguladı.
Gelişmenin arka planı: Çocuk güvenliği ön planda
Yeni kısıtlamalar, özellikle 16 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını sıkı şekilde düzenleyecek. Hükümet kaynaklarına göre, düzenleme kapsamında 13 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişiminin tamamen yasaklanması, 13-16 yaş arası kullanıcılar için ise ebeveyn onayı zorunluluğu getirilmesi gibi önlemler bulunuyor. Ayrıca, yaş doğrulama sistemlerinin güçlendirilmesi ve şirketlerin uyması gereken katı kurallar seti de açıklanacak. Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, düzenlemenin sadece kısıtlamalarla sınırlı kalmayacağı, aynı zamanda çocuklara yönelik dijital okuryazarlık programlarının da hayata geçirileceği belirtildi. Starmer, sosyal medya platformlarının çocukların zihinsel sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, 'Bu platformlar çocuklarımızın uykusunu, özgüvenini ve sosyal becerilerini çalıyor. Bunu durdurmak için kararlıyız' dedi. Uzmanlar, düzenlemenin yürürlüğe girmesi durumunda İngiltere'nin çocukları çevrimiçi ortamda koruma konusunda dünyadaki en katı yasalardan birine sahip olacağını belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Avrupa ve ABD'de benzer tartışmalar
İngiltere'nin bu hamlesi, sosyal medya düzenlemeleri konusunda küresel çapta artan bir eğilimin parçası olarak görülüyor. Avrupa Birliği, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında platformlara çocukları koruma yükümlülüğü getirirken, ABD'de de benzer yasalar eyalet düzeyinde tartışılıyor. Fransa geçtiğimiz yıl 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını ebeveyn iznine bağlarken, Almanya'da da yaş sınırı tartışmaları sürüyor. Teknoloji şirketleri, bu tür kısıtlamaların ifade özgürlüğünü kısıtlayacağını ve uygulanmasının zor olduğunu savunsa da, hükümetler çocuk güvenliğinin öncelikli olduğu konusunda ısrarcı. İngiltere'de yapılacak açıklamanın, özellikle TikTok, Instagram ve Snapchat gibi genç kullanıcılar arasında popüler olan platformları hedef alması bekleniyor. Başbakan Starmer, 'Teknoloji devleri çocuklarımızın güvenliğini kârlarının önüne koymak zorunda. Gerekirse yasal yaptırımlarla bunu sağlayacağız' ifadelerini kullandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin çocukları sosyal medyanın zararlarından korumaya yönelik bu hamlesi, Türkiye'de de benzer tartışmaları yeniden alevlendirebilir. Türkiye'de özellikle 2021'de çıkarılan Sosyal Medya Yasası ile belirli düzenlemeler getirilmiş olsa da, çocuklara özel kapsamlı bir kısıtlama henüz mevcut değil. Bu gelişme, Türk hükümetinin ve ilgili kurumların çocukların dijital güvenliği konusunda daha sıkı adımlar atmasına zemin hazırlayabilir. Ayrıca, Türkiye'de genç nüfusun sosyal medya kullanım oranının yüksek olması, bu tür düzenlemelerin toplumsal fayda sağlama potansiyelini artırıyor. İngiltere örneği, Türkiye'deki politika yapıcılar için bir referans noktası olabilir.
