İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın cep telefonunda 'kaybolan mesajlar' (disappearing messages) özelliğini kullandığı resmen doğrulandı. Downing Street 10 numaralı sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, Starmer'ın kişisel telefonunda bu özelliğin aktif olduğu ancak bunun yalnızca 'kişisel kullanım' amacı taşıdığı belirtildi. Açıklama, Pazartesi günü Lord Peter Mandelson ile hükümet üyeleri arasındaki bir dizi mesajın kamuoyuna yayınlanmasının ardından geldi. Yayınlanan mesajlar arasında Başbakan'a ait yalnızca birkaç yazışma yer alırken, bu durum 'kaybolan mesajlar' uygulamasının muhalefet ve medya tarafından sert biçimde eleştirilmesine yol açtı.
Gelişmenin arka planı
Lord Mandelson, eski Avrupa Birliği Ticaret Komiseri ve İşçi Partisi'nin kıdemli isimlerinden biri olarak, Starmer yönetimi ile yakın ilişkisiyle biliniyor. Yayınlanan mesajlar, Mandelson ile çeşitli bakanlar arasında ticaret politikaları ve diplomasi konularında geçen görüşmeleri içeriyor. Ancak mesajların büyük kısmının Starmer dönemine ait olmaması, Başbakan'ın kaybolan mesaj kullanımına ilişkin soru işaretlerini artırdı. Muhalefet lideri Kemi Badenoch, konuyu parlamentoya taşıyarak 'şeffaflık ilkesinin ihlal edildiğini' savundu. Hükümet sözcüsü ise kaybolan mesajların 'ulusal güvenlik protokolleri nedeniyle değil, kişisel mahremiyet kaygılarıyla' kullanıldığını ifade etti.
Starmer'ın bu uygulamayı ne zamandır kullandığı netlik kazanmazken, 2020'den bu yana WhatsApp üzerinden yapılan yazışmaların kaybolan mesaj özelliğiyle silindiği iddia ediliyor. İngiliz basını, Başbakan'ın bu yöntemle kamuoyundan gizli bilgi sakladığı yönünde haberler yaparken, hükümet kanadı iddiaları 'asılsız' olarak nitelendiriyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Kaybolan mesajlar skandalı, yalnızca İngiltere iç siyasetini değil, uluslararası alanda da yankı buldu. Özellikle Avrupa Birliği ile sürmekte olan ticaret müzakereleri ve ABD ile yapılan savunma anlaşmaları gibi hassas konuların bu mesajlarda yer alabileceği endişesi, diplomatik çevrelerde tedirginlik yarattı. Transparency International UK gibi sivil toplum kuruluşları, hükümetlerin 'kaybolan mesaj' kullanımının demokratik hesap verebilirliği zedelediğini vurguluyor. Benzer tartışmalar daha önce Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve Avustralya hükümeti için de gündeme gelmişti. Uzmanlar, dijital iletişim araçlarındaki bu tür uygulamaların, kamu yararına olması gereken bilgilerin korunmasını engellediğine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk kamuoyu ve diplomatları için önemli bir şeffaflık dersi niteliği taşıyor. İngiltere gibi köklü demokrasilerde bile siyasi aktörlerin bilgi paylaşımından kaçınma eğilimi, Türkiye gibi yargı denetimi ve basın özgürlüğü konularında sıkıntı yaşayan ülkelerde daha büyük riskler doğurabilir. Öte yandan, uluslararası alanda benzer uygulamaların yaygınlaşması, Türkiye'nin dış politika yapıcılarının da iletişim yöntemlerini gözden geçirmesini gerektirebilir. Kaybolan mesajların diplomatik yazışmalarda kullanımı, devlet sırrı kapsamındaki bilgilerin korunması ile kamu denetimi arasında hassas bir denge kurulmasını zorunlu kılıyor.
