Bangladeş Dışişleri Bakanlığı, eski Başbakan Şeyh Hasina ve öldürülen radikal öğrenci lideri Osman Hadi'nin katillerinin iadesini, muhalefetteki BNP lideri Tarique Rahman'ın olası Hindistan ziyaretinin ön koşulu olarak açıkladı. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü A.K.M. Şahidül Kerim, Rahman'ın ziyareti için "elverişli bir ortam" gerektiğini belirterek Hindistan'dan Hasina ile Hadi'nin şüpheli katillerinin iade edilmesini talep etti.
Gelişmenin Arka Planı
Bangladeş ile Hindistan arasındaki ilişkiler, eski Başbakan Şeyh Hasina'nın Ağustos 2024'teki öğrenci protestoları sonrası Hindistan'a sığınmasıyla derin bir krize girmişti. Hasina, 15 yıllık iktidarının ardından ülkeyi terk etmek zorunda kalmış, ardından hakkında soykırım ve insanlığa karşı suçlar da dahil birçok dava açılmıştı. Dakka yönetimi, Hasina'nın iadesi için Hindistan'a resmi talepte bulunmuş ancak Yeni Delhi'den somut bir yanıt alamamıştı.
Öte yandan, bu yılın başlarında öldürülen radikal öğrenci lideri Osman Hadi'nin cinayeti de iki ülke arasında yeni bir kriz konusu oldu. Hadi, üniversite kampüslerinde etkili olan bir öğrenci lideriydi ve ölümünden Hasina yanlısı gruplar sorumlu tutuluyor. Bangladeş, Hadi'nin katillerinin Hindistan'da saklandığını iddia ederek iadelerini istiyor.
Tarique Rahman, BNP Genel Başkanı ve merhum lider Ziyaur Rahman'ın oğlu. 2008'den beri Londra'da sürgünde yaşayan Rahman, Bangladeş'te gıyabında yargılanıyor. Ancak son dönemde hükümetin, Rahman'ın ülkeye dönüşüne sıcak bakabileceğine dair sinyaller vermişti. Bu açıklama, olası bir müzakere sürecinin önündeki engelleri gözler önüne seriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bangladeş'in bu çıkışı, Güney Asya'da yeni bir diplomatik krize işaret ediyor. Hindistan, Hasina'yı iade etmeye yanaşmıyor; çünkü Hasina, Hindistan'ın Doğu Hindistan ve yedi kız kardeş eyaletiyle olan ilişkilerinde önemli bir aktör olarak görülüyor. Ayrıca, Hindistan'ın Bangladeş'teki etkisini sürdürme çabaları, Hasina'nın varlığıyla bağlantılı.
Öte yandan, Bangladeş'in bu talebi, Hindistan'ın bölgesel komşularıyla ilişkilerinde yeni bir sınamaya yol açabilir. Özellikle Çin ile yakınlaşan Bangladeş'in, Hindistan'a karşı elini güçlendirme çabası olarak yorumlanıyor. Bölgede artan Çin etkisi, Hindistan'ı zor durumda bırakıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Güney Asya politikaları açısından dolaylı bir önem taşıyor. Türkiye, Bangladeş ile tarihsel ve kültürel bağlarını güçlendirirken, Hindistan ile de stratejik ortaklığını sürdürüyor. Bangladeş-Hindistan gerginliği, Türkiye'nin bölgedeki dengeleri gözetmesini gerektirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Rohingya Müslümanlarına yönelik insani yardımları, Bangladeş'teki mülteci kamplarında etkisini artırmış durumda. Bu nedenle Ankara, Dakka ile ilişkilerini güçlendirirken, Yeni Delhi'yi de kırmamaya özen gösteriyor. Gelişmeler, Türkiye'nin bölgedeki arabulucu rolüne katkı sağlayabileceği gibi, dengeli politikasını da test ediyor.
