İki yıl önce öğrenci liderliğindeki bir ayaklanmanın Başbakan Şeyh Hasina'yı devirmesinin ardından Bangladeş'te reform süreci ivme kaybediyor. Eleştirmenler, siyasi kutuplaşmanın derinleştiği ve kilit reformların durma noktasına geldiği bir ortamda, geçiş hükümetinin vaat ettiği dönüşümü gerçekleştirmekte yetersiz kaldığını savunuyor.
Reform sürecinin duraksaması
2024 yılının Temmuz ayında patlak veren öğrenci protestoları, ülkenin dört bir yanına yayılmış, haftalarca süren gösterilerin ardından Şeyh Hasina istifa ederek Hindistan'a kaçmak zorunda kalmıştı. Protestoların ardından Nobel ödüllü Muhammed Yunus liderliğinde bir geçiş hükümeti kurulmuş ve bu hükümet, yargı reformu, basın özgürlüğü ve seçim sisteminde kapsamlı değişiklikler vaat etmişti. Ancak aradan geçen iki yıl içinde bu vaatlerin çoğu hayata geçirilemedi.
Hükümet yetkilileri, reformların zaman aldığını ve Kurucu Meclis seçimlerinin öncelikli hedef olduğunu belirtiyor. Ancak muhalefet partileri ve sivil toplum örgütleri, hükümetin somut adımlar atmadığını, aksine siyasi ajandasını dayattığını öne sürüyor. Özellikle yargı bağımsızlığı ve medya üzerindeki baskılar konusunda ciddi endişeler dile getiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bangladeş'teki bu belirsizlik, Güney Asya'nın jeopolitik dengelerini de etkiliyor. Hindistan ile ilişkiler, Hasina'nın devrilmesinin ardından gerilmiş durumda. Yeni Delhi, geçiş hükümetine karşı temkinli bir tutum sergilerken, Çin'in Bangladeş ile artan ekonomik iş birliği bölgesel rekabeti derinleştiriyor. Ayrıca, Arakanlı Müslüman mültecilerin durumu ve Myanmar sınırındaki güvenlik riskleri, Bangladeş'in istikrarını etkileyen faktörler arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangladeş'teki gelişmeler, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından önem taşıyor. Türkiye, Bangladeş ile tarihsel ve dini bağları güçlü bir ülke olarak, bu ülkedeki istikrarın sağlanmasını yakından izliyor. İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi Bangladeş'teki siyasi belirsizlik, bölgedeki dengeleri etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Rohingya Müslümanlarına yönelik insani yardım çabaları kapsamında Bangladeş ile iş birliği devam ediyor. Bu nedenle, reform sürecinin sonuçları Türkiye için de yakından takip edilen bir konu.
