Bangladeş'in güneydoğusunda, Cox's Bazar bölgesinde bulunan bir Rohingya mülteci kampında meydana gelen heyelan felaketinde en az yedi çocuk ve bir öğretmen hayatını kaybetti. Olay, bir kız okulunun şiddetli yağışlar nedeniyle çöken toprak kütlesi altında kalmasıyla yaşandı. Yetkililer, felaketin muson yağmurlarının etkisiyle kampın dengesiz yamaçlarında meydana geldiğini ve çok sayıda kişinin yaralandığını bildirdi. Bangladeş polisi ve ordu ekipleri, enkaz altında kalanları kurtarmak için çalışmalarını sürdürürken, ölü sayısının artmasından endişe ediliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Bangladeş, 2017'den bu yana Myanmar'da askeri baskıdan kaçan yaklaşık bir milyon Rohingya mülteciye ev sahipliği yapıyor. Cox's Bazar'daki kamplar, dünyanın en büyük mülteci yerleşimlerinden biri; ancak bölge, dağlık ve ormansızlaşmış arazisiyle heyelanlara açık. Muson mevsimi her yıl benzer felaketlere yol açıyor; sıkışık koşullar ve yetersiz altyapı, riski katlıyor. Birleşmiş Milletler ve sivil toplum kuruluşları, kamplarda yaşayanların korunması için acil önlemler alınması çağrısında bulunuyor. Son beş yılda en az 30 kişi benzer olaylarda can verdi.
Heyelanın vurduğu kız okulu, kampın en savunmasız nüfuslarından kız çocuklarına eğitim sağlıyordu. Yetkililer, okulun geçici malzemelerle inşa edildiğini ve güçlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Olay, uluslararası toplumun Rohingya krizine yönelik ilgisinin azaldığı bir dönemde gerçekleşti; fon kesintileri, gıda yardımlarının azaltılmasına yol açmıştı.
Bölgesel Boyut
Myanmar'dan kaçan Rohingyalar, Bangladeş'te misafir olarak görülse de, ülkede geri dönüşleri konusunda siyasi bir çıkmaz var. Myanmar, Rohingyaları vatandaşlıktan çıkarırken, Bangladeş onları kabul etmek istemiyor. Bu felaket, bölgedeki insani krizi yeniden gündeme getirdi. Güneydoğu Asya ülkeleri ve Batılı devletler, krizin çözümünde yetersiz kalırken, Çin ve Hindistan gibi bölgesel güçler ekonomik çıkarlarını ön planda tutuyor. Muson yağmurları her yıl daha şiddetli hale gelirken, iklim değişikliğinin kamplardaki yaşam koşullarını daha da kötüleştireceği öngörülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rohingya krizinde en aktif ülkelerden biri. Daha önce Bangladeş'e insani yardım gönderen ve Myanmar'ı eleştiren Türkiye, bu tür felaketlerin bölgesel istikrarsızlığı artırabileceğini biliyor. Heyelan, Türkiye'nin insani diplomasi geleneğiyle örtüşen bir kriz; ancak Türk dış politikası açısından doğrudan bir sonuç doğurmuyor. Yine de, Güneydoğu Asya'da artan Çin etkisi karşısında Türkiye'nin bu bölgedeki yumuşak güç araçlarını (TİKA, AFAD) kullanması, küresel etki alanını genişletmesi açısından önem taşıyor. Kriz, uluslararası toplumun mültecilere yönelik sorumluluğunu hatırlatıyor.
