Bangladeş, Başbakan Tarique Rahman'ın Hindistan'a yapması beklenen ziyaretin, eski Başbakan Şeyh Hasina'nın iadesi konusu çözülene kadar gerçekleşmeyeceğini duyurdu. Bangladeş Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, son haftalarda iki ülke arasında bu ziyaretin olasılığı üzerine temaslar yapıldığını, ancak sürecin Hasina'nın medyaya açık demeçleri nedeniyle olumsuz etkilendiğini belirtti. Yetkililer, 'elverişli bir ortamın yaratılması gerektiğini' ifade ederek, iade sürecinin tamamlanmadan ziyaretin gündeme gelemeyeceğini vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Bangladeş ile Hindistan arasındaki ilişkiler, Şeyh Hasina'nın 5 Ağustos 2024'teki öğrenci protestolarının ardından ülkeyi terk ederek Hindistan'a sığınmasıyla gerilmişti. Hasina, Bangladeş'teki yolsuzluk ve insan hakları ihlalleri iddialarıyla karşı karşıya. Bangladeş hükümeti, Hasina'nın iadesi için resmi talepte bulunmuş ancak Hindistan henüz bu talebe yanıt vermemişti. Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, “Süreç, Şeyh Hasina'nın açık medya etkileşimleri nedeniyle zehirlendi. Bu durum, ziyaret için elverişli bir ortam oluşmasını engelliyor” dedi.
Başbakan Tarique Rahman, Bangladeş Ulusalist Partisi'nin (BNP) genel başkanı olarak 2024 yılında ülkeye dönmüş ve geçici hükümetin ardından başbakanlık görevini üstlenmişti. Rahman'ın Hindistan ziyareti, iki ülke arasındaki ticaret, güvenlik ve göçmenlik konularını görüşmek üzere planlanıyordu. Ancak Hasina'nın iadesi, iki ülke arasındaki en önemli gündem maddesi haline geldi.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Güney Asya'daki güç dengelerini yeniden şekillendiriyor. Bangladeş, Çin ve Hindistan arasında stratejik bir konumda bulunuyor. Hasina'nın Hindistan'a sığınması ve iade talebi, iki ülke arasındaki diplomatik krizi derinleştiriyor. Hindistan'ın, Hasina'yı iade etmemesi durumunda Bangladeş ile ilişkileri daha da gerilebilir. Ayrıca, bu durum Hint Okyanusu'ndaki deniz güvenliği ve ticaret yolları açısından da önemli sonuçlar doğurabilir. Bangladeş'in Çin'e yakınlaşması, Hindistan'ı endişelendiriyor. Bu ziyaretin gerçekleşmemesi, bölgede yeni bir ittifak arayışlarını hızlandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Güney Asya'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. Bangladeş- Hindistan arasındaki bu gerilim, bölgesel istikrarı etkileyebilir. Türkiye, Bangladeş ile tarihi ve kültürel bağlara sahip olup, İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde işbirliği yapmaktadır. Türkiye'nin, Bangladeş'teki geçiş sürecini desteklemesi ve Hasina'nın iadesi konusunda diyalog çağrısında bulunması beklenebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Bengal Körfezi'ndeki ticari çıkarları, iki ülke arasındaki istikrarın korunmasını gerektiriyor. Bu krizin çözümü, bölgesel güvenlik açısından da önem taşıyor.
