Bangladeş Başbakanı Tarique Rahman, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki ilk konuşmasında Rohingya krizi ve iklim adaleti konularında uluslararası topluma acil eylem çağrısı yaptı. Rahman, 2024 ayaklanmasının ardından ülkeyi yeniden inşa etmek için '3-R' stratejisini açıkladı ve Filistin'e destek verdi.
Rohingya Krizi ve İklim Adaletsizliği
Tarique Rahman, konuşmasında Myanmar'dan kaçan Rohingya mültecilerinin durumuna dikkat çekerek, uluslararası toplumun bu insani krize kalıcı bir çözüm bulması gerektiğini vurguladı. Bangladeş'in Cox's Bazar bölgesinde 1 milyondan fazla Rohingya mülteciye ev sahipliği yaptığını hatırlatan Rahman, bu yükün adil paylaşılması gerektiğini belirtti.
İklim değişikliğinin Bangladeş üzerindeki yıkıcı etkilerine de değinen Rahman, gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı taahhütlerini yerine getirmediğini söyledi. Deniz seviyesinin yükselmesi ve doğal afetlerin sıklaşması nedeniyle milyonlarca Bangladeşlinin yerinden edildiğini ifade etti. Rahman, iklim adaletinin sağlanması için küresel işbirliğinin şart olduğunu dile getirdi.
Başbakan, konuşmasında ayrıca Filistin halkına destek verdi ve Gazze'deki insani krizi kınadı. Bangladeş'in Filistin'in bağımsızlığını desteklemeye devam edeceğini söyledi.
3-R Stratejisi ve Ülke İçi Reformlar
2024 yılındaki ayaklanmanın ardından göreve gelen Rahman, ülkesini yeniden inşa etmek için '3-R' stratejisini tanıttı: Reform, Yeniden Yapılanma ve Uzlaşma. Bu strateji kapsamında yolsuzlukla mücadele, yargı bağımsızlığı ve ekonomi politikalarında köklü değişiklikler hedefleniyor.
Rahman, geçmişteki otoriter yönetimden ders çıkarıldığını ve demokratik kurumların güçlendirileceğini belirtti. Uluslararası yatırımcılara çağrıda bulunarak, Bangladeş'in istikrarlı bir ekonomi için gerekli reformları yapacağına dair güvence verdi.
Ülkedeki siyasi istikrarsızlığın sona erdiğini ve genel seçimlerin planlandığı gibi yapılacağını açıkladı.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Bangladeş'in Rohingya politikası, Güneydoğu Asya ve Güney Asya'da önemli bir yer tutuyor. Myanmar'daki askeri yönetim, Rohingya'nın geri dönüşü için koşulların uygun olmadığını savunurken, Bangladeş geri dönüşlerin gönüllü ve güvenli olması gerektiğini vurguluyor. BM, Rohingya krizi için uluslararası fon çağrısı yapmaya devam ediyor.
İklim adaleti konusu ise gelişmekte olan ülkelerin ortak sorunu. Bangladeş, iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkelerden biri olarak, gelişmiş ülkelerin sera gazı emisyonlarını azaltma ve mali destek sağlama yükümlülüklerini hatırlatıyor. Rahman'ın çağrısı, COP toplantılarında tartışılan iklim finansmanı taahhütlerine yeni bir ivme kazandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rohingya krizi ve Filistin meselesinde Bangladeş ile benzer pozisyonlara sahip. İklim adaleti vurgusu, gelişmekte olan ülkelerin ortak taleplerini yansıtıyor ve Türkiye'nin iklim diplomasisini destekler nitelikte. Bangladeş ile ekonomik ve ticari ilişkilerin güçlenmesi, Türkiye'nin Asya açılımı açısından önemli. Ayrıca, Rohingya ve Filistin konularındaki işbirliği, İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde ortak hareket etme imkanı sunuyor.
