İsrail'e ham petrol tedarikinde Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve İsviçre merkezli şirketlerin kilit rol oynadığı bildirildi. Middle East Eye'ın haberine göre, kimliği belirsiz bu şirketler, İsrail'in enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılıyor. Söz konusu ticaret, İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının ardından bölgesel gerilimin arttığı bir dönemde dikkat çekiyor.
Gizemli Tedarik Zinciri ve Arka Plan
Habere göre, BAE ve İsviçre merkezli firmalar, İsrail'e ham petrol sevkiyatında başlıca tedarikçiler arasında yer alıyor. Bu şirketlerin isimleri açıklanmazken, ticaretin genellikle dolaylı yollarla ve karmaşık aracılar üzerinden gerçekleştirildiği belirtiliyor. BAE'nin İsrail ile 2020'de imzaladığı İbrahim Anlaşmaları sonrası ticari ilişkilerin hızla geliştiği biliniyor. İsviçre ise uluslararası emtia ticaretinin merkezi konumunda; birçok enerji şirketi bu ülkede kayıtlı.
İsrail'in enerji ihtiyacının büyük bölümünü ithal ettiği ve ham petrol tedarikinde çeşitlendirmeye gittiği biliniyor. Ancak Gazze savaşı sırasında bazı ülkelerin İsrail'e yönelik tepkileri artarken, bu tedarik zincirinin sürdürülmesi uluslararası hukuk ve etik açıdan tartışma yaratıyor. BAE'nin resmi olarak İsrail'e petrol sevk ettiğine dair bir açıklama bulunmazken, şirketler üzerinden yapılan ticaretin bölgesel dengeleri etkilediği değerlendiriliyor.
Middle East Eye'ın haberinde, söz konusu şirketlerin "gizli" olarak nitelendirilmesi, ticaretin şeffaflıktan uzak olduğunu gösteriyor. Bu durum, İsrail'in uluslararası alanda izole edilme çabalarına rağmen enerji akışının devam ettiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, İsviçre merkezli firmaların İsrail'e petrol sağlaması, İsviçre'nin tarafsızlık politikası ile çelişip çelişmediği sorusunu gündeme getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, Orta Doğu'da ittifakların ve çıkar ilişkilerinin ne kadar karmaşık olduğunu gözler önüne seriyor. BAE, İbrahim Anlaşmaları ile İsrail ile ilişkilerini normalleştiren ilk Körfez ülkesi olmuştu. Ancak BAE'nin İsrail'e petrol tedariki, Filistin davasına destek veren diğer Arap ülkeleriyle arasında gerilim yaratabilir. İsviçre ise uluslararası hukuk ve insan hakları konusundaki hassasiyetiyle bilinir; bu ticaret, İsviçre'nin tarafsızlığına gölge düşürebilir.
Küresel ölçekte, İsrail'in enerji güvenliği Batılı müttefikleri için kritik. ABD ve Avrupa ülkeleri, İsrail'in savunma sanayii ve enerji ihtiyacını desteklerken, bu tedarik zincirinin açığa çıkması, İsrail karşıtı kampanyaların elini güçlendirebilir. Ayrıca, İsrail'e yönelik boykot çağrıları yapan ülkeler için bu bilgi, diplomatik baskı aracı olarak kullanılabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail ile ticari ilişkilerini 2024'te askıya almış ve Gazze'deki saldırılar nedeniyle İsrail'e yönelik sert eleştirilerde bulunmuştu. BAE ve İsviçre merkezli şirketlerin İsrail'e petrol sağladığının ortaya çıkması, Türkiye'nin bölgesel enerji politikalarını ve İsrail'e yönelik yaptırım çağrılarını etkileyebilir. Türkiye, doğalgaz ve petrol ticaretinde alternatif güzergahlar ararken, bu tür gizli ticaret ağlarının varlığı, Türkiye'nin enerji güvenliği stratejilerinde dikkate alması gereken bir faktör. Ayrıca, BAE ile ilişkilerini normalleştiren Türkiye'nin, İsrail'e dolaylı petrol akışı konusunda BAE'ye baskı yapıp yapmayacağı merak konusu.
