Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'nın Azak Denizi kıyıları açıklarında ticari kargo gemilerine yönelik düzenlenen bir dron saldırısında 5 Azerbaycan vatandaşının hayatını kaybettiğini, 3 kişinin de yaralandığını açıkladı. Saldırının, Rusya-Ukrayna savaşının sürdüğü bölgede, uluslararası deniz ticaretini hedef alan son olay olduğu belirtiliyor. Azerbaycan'ın Moskova Büyükelçiliği'nden bir ekip olay yerine sevk edilirken, saldırının failleri henüz belirlenemedi.
Saldırının Detayları ve Resmi Tepkiler
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aykhan Hajizada, yaptığı yazılı açıklamada, 11 Ocak 2025 tarihinde Azak Denizi'nde seyreden bir kargo gemisine insansız hava aracı (İHA) ile saldırı düzenlendiğini doğruladı. Saldırıda 5 Azerbaycan vatandaşının öldüğü, 3 kişinin yaralandığı ve gemide maddi hasar oluştuğu kaydedildi. Hajizada, olayla ilgili olarak Azerbaycan.ın Moskova Büyükelçiliği personelinin derhal bölgeye intikal ettiğini ve yaralıların tedavisi ile hayatını kaybedenlerin cenazelerinin nakli için gerekli işlemlerin başlatıldığını ifade etti. Azerbaycan makamları, saldırının faillerinin tespit edilmesi için uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli girişimlerde bulunacaklarını duyurdu.
Öte yandan, Rusya ve Ukrayna arasındaki çatışmaların yoğun olarak yaşandığı Karadeniz ve Azak Denizi havzasında, ticari gemilere yönelik benzer saldırılar daha önce de kaydedilmişti. Bölgede mayın tehdidi ve askeri faaliyetler nedeniyle birçok ülke gemilerine uyarılarda bulunmuştu. Azerbaycan'ın, enerji ve taşımacılık alanında stratejik öneme sahip bir ülke olduğu göz önüne alındığında, bu saldırı uluslararası deniz ticaretinin güvenliği konusundaki endişeleri yeniden gündeme getirdi.
Bölgesel ve Küresel Bağlam
Rusya-Ukrayna savaşı Şubat 2022'den bu yana devam ederken, Karadeniz ve Azak Denizi, savaşın önemli cephelerinden biri haline geldi. Rusya, Ukrayna'nın limanlarını abluka altına alırken, Ukrayna da Rusya'nın deniz gücüne karşı dron ve füzelerle saldırılar düzenliyor. Son olayda ise bir Azerbaycan gemisinin hedef alınması, çatışmanın bölge dışı aktörleri de etkileyebilecek boyuta ulaştığını gösteriyor. Azerbaycan, Ukrayna ve Rusya arasında denge politikası izleyen bir ülke konumunda. Bakü, hem Ukrayna'ya insani yardım göndermiş hem de Rusya ile enerji iş birliğini sürdürmüştü. Bu nedenle, geminin Azerbaycan bandıralı olması ve Azerbaycan vatandaşlarının hedef alınması, ülkeyi doğrudan çatışmanın içine çekebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Uluslararası toplumdan henüz geniş çaplı bir tepki gelmezken, BM ve bazı ülkelerin olayı yakından takip ettiği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu saldırı, Türkiye'nin arabuluculuk girişimleriyle hayata geçen Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması'nın sona ermesinin ardından bölgede deniz güvenliğinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamında Karadeniz'deki geçiş rejimini kontrol eden ülke olarak, bölgede tırmanan gerilimden doğrudan etkileniyor. Azerbaycan ile kardeş ülke ilişkileri bulunan Türkiye, bu olayda Bakü'nün yanında yer alacak ve uluslararası platformlarda deniz ticaretinin güvenliğinin sağlanması için inisiyatif alabilir. Ayrıca, Türkiye'nin insansız hava aracı teknolojisindeki başarısı düşünüldüğünde, benzer dron saldırılarına karşı savunma sistemlerinin önemi bir kez daha gündeme gelmiştir.
