Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen Uluslararası Yatırım Forumu'nda toplam değeri yaklaşık 11 milyar dolar (9,7 milyar euro) olan çok sayıda anlaşma imzalandı. Dünyanın en büyük yatırım yöneticilerinin bir araya geldiği forumda altyapıdan teknolojiye, enerjiden ulaştırmaya kadar geniş bir yelpazede iş birliği mutabakatları ve sözleşmeler imzalandı. Anlaşmalar, Azerbaycan'ın ekonomisini çeşitlendirme ve yabancı yatırım çekme hedefinin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Yatırım Forumu'nun Arka Planı
Azerbaycan hükümeti, son yıllarda petrol ve doğalgaz gelirlerine olan bağımlılığı azaltmak için kapsamlı bir ekonomik dönüşüm programı yürütüyor. Bu kapsamda 2022'de imzalanan ve Avrupa Birliği ile enerji iş birliğini güçlendiren mutabakatın ardından, Bakü yönetimi yatırım ortamını iyileştirmek için yasal düzenlemeler yaptı. Uluslararası Yatırım Forumu da bu stratejinin bir parçası olarak düzenlendi. Foruma katılan uluslararası yatırım fonları arasında küresel ölçekte faaliyet gösteren varlık yönetimi şirketleri, altyapı fonları ve özel sermaye kuruluşları yer aldı. Görüşmeler, ülkenin ulaştırma koridorları, yenilenebilir enerji projeleri, dijital altyapı ve lojistik merkezleri gibi öncelikli alanlarına odaklandı.
İmzalanan anlaşmaların büyüklüğü, Azerbaycan'ın bölgesel bir yatırım merkezi olma iddiasını destekler nitelikte. Özellikle Hazar Denizi'ndeki enerji kaynaklarının Avrupa'ya taşınması için geliştirilen projeler, Batılı yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor. Bunun yanı sıra, Orta Koridor olarak bilinen ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanan ticaret yolu, alternatif güzergâh arayışındaki küresel aktörler için cazip bir seçenek haline geldi. Forumda ayrıca yenilenebilir enerji, tarım teknolojileri ve turizm sektörlerine yönelik yatırım fırsatları da masaya yatırıldı. Azerbaycan Ekonomi Bakanlığı yetkilileri, anlaşmaların önümüzdeki beş yıl içinde hayata geçirilmesinin planlandığını belirtti.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Azerbaycan, Güney Kafkasya'nın en büyük ekonomisi olarak bölgesel istikrar ve ticaret açısından kritik bir konumda bulunuyor. Ülke, son dönemde Ermenistan ile yürüttüğü normalleşme süreci ve Karabağ'da sağlanan ateşkes sayesinde yatırım ortamını güçlendirmeye çalışıyor. Bu gelişmeler, uluslararası yatırımcıların bölgeye olan güvenini artırmış durumda. Öte yandan, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa'nın enerji arz güvenliğini çeşitlendirme çabaları, Azerbaycan'ın jeostratejik önemini daha da artırdı. Bakü, hem doğalgaz hem de elektrik ihracatı konusunda Avrupa'nın önemli bir tedarikçisi olma yolunda ilerliyor.
Ancak yatırım ortamına ilişkin bazı riskler de bulunuyor. Uluslararası şeffaflık kuruluşları, Azerbaycan'da yargı bağımsızlığı, ifade özgürlüğü ve yolsuzlukla mücadele konularında endişelerini dile getiriyor. Yatırımcıların uzun vadeli taahhütlerde bulunmadan önce bu faktörleri dikkate alması bekleniyor. Yine de son anlaşmalar, ülkenin ekonomik çeşitlendirme ve dış yatırım çekme konusundaki kararlılığını gösteriyor. Enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara rağmen, Azerbaycan'ın kamu maliyesi görece sağlam bir görünüm sergiliyor. Devlet petrol fonu SOFAZ'ın rezervleri, ülkenin dış şoklara karşı dayanıklılığını artırıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Azerbaycan'ın imzaladığı 11 milyar dolarlık yatırım anlaşmaları, Türkiye'yi doğrudan ve dolaylı olarak etkiliyor. İki ülke arasındaki stratejik ortaklık, enerji ve ulaştırma projelerinde somutlaşıyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı ve TANAP doğalgaz hattı, Azerbaycan yatırımlarının Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaşmasını sağlıyor. Orta Koridor'un güçlenmesi, Türkiye'nin lojistik merkez olma hedefini desteklerken, Kafkasya'da istikrarın tesisi Türk dış politikası için öncelikli. Ayrıca, Türk müteahhitlik firmalarının Azerbaycan'daki altyapı projelerinde pay alması muhtemel. Ekonomik iş birliğinin derinleşmesi, Ankara'nın bölgesel nüfuzunu pekiştirirken, enerji arz güvenliğine de katkı sunacak.
