Avusturya, bu yılın Haziran ve Temmuz aylarında aşırı sıcakların yol açtığı ölümlerde tarihinin en yüksek sayısına ulaştı. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, iki aylık dönemde 646 kişi ısıya bağlı sağlık sorunları sonucu yaşamını yitirdi. Bu sayı, daha önce 2015 yılında kaydedilen 570 ölümü aşarak yeni bir rekor kırdı. Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının sıklığının ve şiddetinin artacağını belirterek, bu tablonun Avrupa genelinde bir uyarı niteliği taşıdığını vurguluyor.
Sıcaklık kaynaklı ölümler neden artıyor?
Avusturya'da ölümlerin büyük bölümü, özellikle 65 yaş üstü bireylerde ve kronik hastalığı olanlarda görüldü. Vücut ısısının aşırı yükselmesi sonucu oluşan sıcak çarpması, kalp ve damar sisteminin aşırı zorlanması gibi nedenler, bu ölümlerin başlıca sebepleri olarak kaydedildi. Ülkenin doğusunda yer alan Viyana, Aşağı Avusturya ve Burgenland eyaletleri, en yüksek ölüm oranlarına sahip bölgeler oldu. Uzmanlar, kentlerdeki betonlaşma ve yeşil alanların azalmasının sıcaklık etkisini artırdığına dikkat çekiyor.
Sağlık Bakanlığı yetkilileri, resmi ölüm verilerinin yanı sıra, hastane kayıtlarında da sıcaklıkla bağlantılı başvurularda belirgin bir artış yaşandığını açıkladı. Özellikle güneş çarpması ve aşırı su kaybı (dehidrasyon) vakaları, acil servislerin yoğunluğunu artırdı. Bakanlık, vatandaşlara yönelik uyarılarda bulunarak, günün en sıcak saatleri olan 11.00-16.00 arasında dışarı çıkılmaması, bol su tüketilmesi ve yaşlıların yakınları tarafından düzenli kontrol edilmesi tavsiyesinde bulundu.
İklim krizi ve sıcak hava dalgaları
Avusturya Meteoroloji Enstitüsü (ZAMG) verilerine göre, bu yıl Haziran ayı ülke tarihinde kaydedilen en sıcak üçüncü Haziran, Temmuz ise en sıcak beşinci Temmuz oldu. Avrupa'nın genelinde etkili olan sıcak hava dalgaları, bilim insanlarının iklim değişikliği modelleriyle tutarlı bir tablo çiziyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (DMÖ), küresel ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre 1,5 derece eşiğini aşmaya yaklaştığını bildiriyor.
Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının sadece gelişmiş ülkeleri değil, tüm dünyayı etkilediğini; ancak ölüm oranlarının ülkelerin hazırlık seviyesine göre değiştiğini ifade ediyor. Avusturya'da erken uyarı sistemleri ve halka açık soğutma merkezleri bulunmasına rağmen, özellikle yalnız yaşayan yaşlıların risk altında olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra, kısa vadede risk gruplarına yönelik sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söylüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avusturya'daki bu tablo, Türkiye dahil tüm Akdeniz havzası ülkeleri için bir uyarı niteliğindedir. Türkiye de her yaz aşırı sıcaklar ve orman yangınlarıyla mücadele etmekte, sıcaklık kaynaklı sağlık sorunları özellikle yaşlı nüfusu etkilemektedir. Bu durum, iklim değişikliğine uyum politikalarının ve sağlık sistemlerinin direncinin artırılmasını zorunlu kılıyor. Türkiye'nin kentsel ısı adası etkisini azaltmaya yönelik yeşil altyapı yatırımları, erken uyarı sistemleri ve halk sağlığı kampanyaları benzer riskleri azaltmada kritik rol oynayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda attığı adımların, uzun vadede bu tür felaketlerin sıklığını azaltacağı değerlendiriliyor.
