Avustralya, bir yandan rekor düşük seviyedeki doğum oranıyla demografik bir darboğaz yaşarken, diğer yandan göçmen karşıtı Bir Ulus Partisi’nin (One Nation) kamuoyu yoklamalarında yükselişe geçmesiyle siyasi bir gerilimle karşı karşıya. Başbakan Anthony Albanese, muhalefetin ve sağ popülist partilerin daha sıkı göç sınırlamaları çağrılarına rağmen, mevcut göç seviyelerini savunuyor. Melbourne Üniversitesi’nden ekonomist Roger Wilkins, ülkenin işgücü piyasası ve sosyal güvenlik sistemi üzerindeki baskıların ancak dengeli bir göç politikasıyla yönetilebileceğini belirtiyor.
Demografik Krizin Boyutları
Avustralya İstatistik Bürosu (ABS) verilerine göre, ülkenin toplam doğurganlık hızı 2023 yılında 1,6 ile tarihin en düşük seviyesine indi. Nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,1’in oldukça altında kalan bu oran, yaşlanan nüfus ve azalan işgücü arzı endişelerini artırıyor. Uzmanlar, mevcut eğilim devam ederse, 2050 yılına kadar 65 yaş üstü nüfusun toplam nüfusun dörtte birini oluşturacağını öngörüyor.
Öte yandan, Cowley’in liderliğindeki Bir Ulus Partisi, özellikle büyük şehirlerde konut fiyatlarının artması ve altyapı yetersizlikleri nedeniyle göçmen sayısının azaltılması gerektiğini savunuyor. Parti, son anketlerde oylarını yüzde 10’a yaklaştırarak 2025 federal seçimleri öncesinde belirleyici bir güç haline geliyor.
Başbakan Albanese ise, “Göç, ekonomimizin can damarıdır. Beceri eksikliklerini kapatmadan ve inovasyonu teşvik etmeden bir gelecek hayal edemeyiz” diyerek mevcut politikayı savunuyor. Hükümetin 2023-2024 mali yılı için 190 bin kişilik daimi göçmen kontenjanı devam ediyor; bu sayı pandemi öncesi dönemin ortalamasına yakın.
Küresel Bağlamda Avustralya’nın Konumu
Avustralya’daki demografik eğilim, gelişmiş ülkelerin genel tablosunu yansıtıyor. Japonya, Güney Kore ve birçok Avrupa ülkesi benzer doğum oranı düşüşleriyle mücadele ediyor. Ancak Avustralya, coğrafi konumu ve İngilizce dil avantajı sayesinde Asya-Pasifik bölgesinden nitelikli göçmen çekmeye devam ediyor. Bu durum, ülkeye işgücü piyasasında esneklik kazandırırken, özellikle Sidney ve Melbourne gibi büyük şehirlerde konut talebini ve kira fiyatlarını artırarak yerel halkta huzursuzluk yaratıyor.
Ekonomik kalkınma açısından, doğurganlıktaki düşüş, uzun vadede kamu harcamaları üzerinde baskı yaratacak. Emekli maaşları ve sağlık hizmetlerinin finansmanı için daha fazla kaynak ayrılması gerekecek. Bu nedenle Avustralya hükümeti, doğum izni politikalarını iyileştirme ve ailelere maddi destek sağlama yönünde adımlar atsa da, etkilerin görülmesi zaman alacak.
Bir Ulus Partisi’nin yükselişi, küresel ölçekte göçmen karşıtı popülist dalganın Avustralya’daki yansıması olarak değerlendiriliyor. Benzer hareketler Avrupa’da Almanya, Fransa ve İtalya’da da oy kazanırken, Avustralya’nın coğrafi izolasyonu ve tarihsel göç politikası bu tür söylemlerin etkisini sınırlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avustralya’nın demografik dönüşümü, Türkiye için hem fırsatlar hem de sinyaller barındırıyor. Türkiye, göçmen nüfusu ve genç işgücü potansiyeliyle Avustralya’nın ihtiyaç duyduğu becerilere sahip bir ülke konumunda. Özellikle mühendislik, sağlık ve bilişim alanlarında Türk profesyonellerin Avustralya’ya göçü artabilir. Bununla birlikte, Türkiye’de de doğurganlık hızının 1,6’ya gerilemesi, benzer demografik baskıların habercisi. Avustralya’nın göç ve aile politikaları deneyimi, Türkiye’nin yaşlanma sürecine hazırlanmasında ders niteliği taşıyor. Türk dış politikası açısından, Avustralya ile ekonomik ve kültürel bağların bu dönemde güçlendirilmesi, iki ülke arasında işbirliği alanları yaratabilir.
