Avustralya borsasına kote tavuk üreticisi Inghams Group Ltd., Batı Avustralya eyaletinde yüksek derecede bulaşıcı H5N1 kuş gribi virüsünün tespit edilmesinin ardından bölgedeki tüm üretim tesislerini karantinaya aldığını duyurdu. Pazartesi günü erken işlemlerde şirketin hisseleri yüzde 14'e varan oranda değer kaybetti. Avustralya'nın en büyük ikinci tavuk eti üreticisi olan Inghams, virüsün yayılmasını önlemek için Batı Avustralya'daki operasyonlarını tamamen durdurduğunu ve bölgedeki tüm kümes hayvanlarının itlaf edileceğini açıkladı. Bu gelişme, küresel tavuk eti sektöründe yeni bir kuş gribi dalgası endişesini beraberinde getirdi.
Gelişmenin arka planı
Inghams, 1918 yılında kurulan ve Avustralya ile Yeni Zelanda'da faaliyet gösteren köklü bir gıda şirketi. Şirketin hisseleri, karantina haberi sonrası 4,20 Avustralya doları seviyesine kadar gerileyerek Nisan 2020'den bu yana en düşük seviyesini gördü. Hisse senedi daha sonra kayıplarının bir kısmını telafi ederek yüzde 11 civarında değer kaybıyla işlem görmeye devam etti.
Avustralya Hayvan Sağlığı Kurumu, Batı Avustralya'daki bir yumurta tavuğu çiftliğinde H5N1 virüsünün tespit edildiğini doğruladı. Bölge derhal karantinaya alınırken, çevredeki 10 kilometrelik bir alanda gözetim bölgesi oluşturuldu. Yetkililer, virüsün yabani kuşlardan bulaşmış olabileceğini belirtiyor.
Inghams CEO'su, çalışan sağlığı ve gıda güvenliği önlemlerinin en üst düzeyde olduğunu vurgularken, hissedarlara yazılı açıklamada mali etkinin henüz tam olarak hesaplanamadığı ifade edildi. Şirket, yıllık yaklaşık 400 milyon tavuk üretimiyle Avustralya pazarının yüzde 25'ine hakim durumda.
Bölgesel ve küresel boyut
H5N1 virüsü, dünya genelinde kümes hayvanları ve yabani kuşlar arasında hızla yayılıyor. Son iki yılda Asya, Avrupa, Afrika ve Amerika kıtalarında milyonlarca hayvanın itlafına yol açan salgınlar yaşandı. Avustralya, coğrafi izolasyonu sayesinde şimdiye kadar büyük salgınlardan korunmuştu. Bu nedenle Batı Avustralya'daki vaka, ülke için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor.
Küresel ölçekte kuş gribi, tavuk eti ve yumurta fiyatlarını yukarı çekerek enflasyonist baskı yaratıyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), insanlara bulaşma riskinin düşük olduğunu ancak virüsün sürekli izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Avustralya'nın ihracat pazarları da endişeyle bekliyor. Inghams, özellikle Asya'ya yaptığı ihracat nedeniyle piyasa payını kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, geçmişte kuş gribi salgınlarıyla mücadele etmiş bir ülke olarak bu gelişmeyi yakından takip etmelidir. H5N1'in küresel yayılımı, Türkiye'nin kümes hayvancılığı sektörü için de potansiyel bir tehdit oluşturmaktadır. Türkiye, Avrupa ve Orta Doğu pazarlarında önemli bir tavuk eti üreticisi ve ihracatçısı konumundadır. Avustralya'daki bu karantina, küresel tavuk eti arzında daralmaya yol açabilir ve bu durum Türkiye için ihracat fırsatları yaratabileceği gibi, virüsün Türkiye'ye sıçraması halinde ciddi ekonomik kayıplara neden olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin biyogüvenlik önlemlerini gözden geçirmesi ve yabani kuş göç yollarını daha yakından izlemesi gerekmektedir.
