Sidney'de yaşayan bir kadın, Avustralya'da ilk kez biyolojik olarak çözünebilen mantar tabutla defnedildi. Cenaze hizmeti sağlayıcısı firma, tabutun toprağa gömüldükten sonra 45 gün içinde tamamen ayrışarak toprağa karıştığını açıkladı. Kadının kimliği ailesinin talebi üzerine gizli tutuldu.
Mantar tabut nedir, nasıl üretiliyor?
Mantar tabut, miselyum adı verilen mantar kökü ağının özel bir kalıpta büyütülmesiyle üretiliyor. Miselyum, tarımsal atıklarla beslenerek büyüyor ve birkaç hafta içinde tabut şeklini alıyor. Ardından kurutuluyor ve sertleştiriliyor. Bu tabutlar, geleneksel ahşap veya metal tabutların aksine, doğada hızla çözünerek ekosisteme zarar vermiyor. Üretici firma, tabutun üretim sürecinde herhangi bir kimyasal madde kullanılmadığını belirtiyor.
Mantar tabutun en önemli özelliği, gömüldükten sonra 45 gün gibi kısa bir sürede toprağa karışması. Bu süreç, toprağın besin maddeleri açısından zenginleşmesine yardımcı oluyor. Geleneksel tabutlar ise yüzyıllar boyunca doğada kalabiliyor ve zamanla çevre kirliliğine yol açabiliyor. Özellikle metal tabutlar paslanarak toprağa zararlı maddeler bırakabiliyor.
Çevre dostu cenaze uygulamaları yaygınlaşıyor
Avustralya'da ilk kez uygulanan bu yöntem, dünya genelinde çevre dostu cenaze uygulamalarının bir parçası. Hollanda'da 2011 yılından bu yana mantar tabutlar kullanılıyor. ABD'nin bazı eyaletlerinde de benzer ürünler satışa sunulmuş durumda. İngiltere'de ise bazı cenaze evleri, mantar tabutların yanı sıra bambu ve geri dönüştürülmüş kağıt tabutlar da sunuyor.
Çevre dostu cenaze uygulamaları, son yıllarda artan iklim krizi ve sürdürülebilirlik tartışmalarıyla birlikte daha fazla ilgi görüyor. Geleneksel cenaze yöntemleri, formaldehit gibi kimyasalların kullanımı ve tabut üretimi için kesilen ağaçlar nedeniyle çevreye ciddi zarar veriyor. Kremasyon ise yüksek enerji tüketimi ve sera gazı salımı nedeniyle eleştiriliyor. Bu nedenle, doğal defin ve biyolojik olarak çözünebilen tabutlar giderek popülerleşiyor.
Uzmanlar, mantar tabutların sadece çevre dostu olmakla kalmayıp aynı zamanda toprağa besin sağladığını belirtiyor. Miselyum, topraktaki organik maddeleri ayrıştırarak bitkilerin beslenmesine katkıda bulunuyor. Bu yönüyle mantar tabutlar, mezar yerlerinin birer mini bahçeye dönüşmesine olanak tanıyor.
Ancak, bu tür tabutların maliyeti geleneksel tabutlara göre daha yüksek olabiliyor. Avustralya'da mantar tabutun fiyatı yaklaşık 3.000 Avustralya doları civarında. Yine de çevre bilinci yüksek kişiler için bu maliyet kabul edilebilir görülüyor.
Avustralya'da ilk kez gerçekleşen bu defin işlemi, ülkedeki cenaze sektöründe yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor. Cenaze hizmeti sağlayıcıları, önümüzdeki yıllarda bu tür taleplerin artmasını bekliyor. Bazı eyalet yönetimleri de çevre dostu cenaze uygulamalarını teşvik etmek için yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de çevre dostu cenaze uygulamaları henüz yaygın değil, ancak son yıllarda çevre bilincinin artmasıyla birlikte bu konu tartışılmaya başlandı. İslami geleneklere uygun defin işlemleri, tabut kullanımını gerektirmediği için doğal defin yöntemleriyle uyumlu. Türkiye'de kremasyon da yasal olarak mümkün olsa da yaygın değil. Mantar tabut gibi yenilikçi çözümler, özellikle büyükşehirlerde mezarlık alanlarının azalması ve çevresel kaygılar nedeniyle ileride gündeme gelebilir. Ayrıca, bu tür uygulamaların yaygınlaşması, cenaze sektöründe yeni iş alanları ve yeşil ekonomiye katkı sağlayabilir. Türkiye, çevre dostu defin uygulamalarını teşvik ederek hem iklim hedeflerine hem de sürdürülebilir kalkınmaya katkı sunabilir.
