Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, sosyal medya platformlarının çocukları korumak için yeterli adım atmadığını belirterek, yasağı ihlal eden şirketlere uygulanacak cezayı iki katına çıkararak 99 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 66 milyon ABD doları) yükseltti. Albanese, birçok çocuğun hâlâ platformlarda aktif olduğunu, ancak dünyaya öncülük eden bu yasadan cesaret aldığını ifade etti. Yeni düzenleme, 16 yaş altı kullanıcıların sosyal medyaya erişimini engellemeyi hedefliyor ve uymayan teknoloji devlerine ağır yaptırımlar getiriyor.
Yasağın arka planı ve uygulama detayları
Avustralya, geçen yıl dünyada ilk kez 16 yaş altı için sosyal medya yasağını yürürlüğe koymuştu. Ancak başlangıçta ceza miktarı 49,5 milyon Avustralya doları olarak belirlenmişti. Hükümet, yasağın etkinliğini artırmak ve platformların caydırıcılığını sağlamak amacıyla bu cezayı iki katına çıkardı. Yeni yasa kapsamında, Instagram, TikTok, Facebook, Snapchat ve X gibi platformlar, yaş doğrulama mekanizmalarını güçlendirmek zorunda. Aksi takdirde her ihlal için 99 milyon dolara kadar para cezası ödeyecekler.
Albanese, "Çok fazla çocuk hâlâ bu platformlarda vakit geçiriyor. Teknoloji devleri yeterince çaba göstermiyor. Bu yasa dünyada bir ilk ve çocuklarımızı korumak için daha da sertleşeceğiz" dedi. Hükümet ayrıca, platformların kullanıcı verilerini toplamasını da sınırlayan ek düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
Küresel etkiler ve tepkiler
Avustralya'nın bu adımı, diğer ülkelerde de benzer yasaların çıkmasına ilham kaynağı oldu. Fransa, İngiltere ve Kanada, çocukların sosyal medya kullanımını düzenlemek için yasa tasarıları hazırlıyor. Avrupa Birliği ise Dijital Hizmetler Yasası kapsamında reşit olmayan kullanıcıları korumaya yönelik önlemleri sıkılaştırıyor. Öte yandan, teknoloji şirketleri yasağın ifade özgürlüğünü kısıtladığı ve uygulanmasının zor olduğu gerekçesiyle eleştiriyor. Meta (Facebook ve Instagram'un sahibi), yasağın gençlerin sosyalleşmesini engelleyeceğini savunurken, TikTok ise yaş doğrulamanın mahremiyet sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avustralya'nın sosyal medya yasağını sertleştirmesi, Türkiye'de de benzer düzenlemeler için bir referans niteliği taşıyor. Türkiye'de son yıllarda çocukların dijital bağımlılığı ve siber zorbalık konularında kamuoyunda artan bir hassasiyet var. Ancak Türkiye'nin AB ile ilişkileri ve dijital dönüşüm süreci göz önüne alındığında, bu tür kısıtlayıcı yasaların uluslararası normlarla uyumu tartışma konusu olabilir. Ayrıca, Türk teknoloji şirketleri Avustralya pazarında faaliyet göstermiyor, ancak küresel platformların Türkiye'de de benzer cezalarla karşılaşması olasılığı dış politika gündemine gelebilir.
