Avustralya'nın Kuzey Toprakları, Yeni Güney Galler ve Queensland eyaletlerinde orman yangını yetkilileri, 'erken hazırlanın' çağrısı yaparak, önümüzdeki aylarda ciddi yangın riski öngördüklerini açıkladı. Uzmanlar, küresel ısınmanın etkilerinin, özellikle Kuzey Toprakları'nda 'tehlikeli ve yangını teşvik eden' kaba ot (buffel grass) türünün yayılmasıyla birleşerek yangın sezonunu daha erken ve daha şiddetli hale getirdiğini vurguluyor. Yetkililer, bölge sakinlerinin ve acil durum ekiplerinin şimdiden hazırlık yapması gerektiğini belirtiyor.
İklim değişikliği ve istilacı ot türleri yangın riskini artırıyor
Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden Fen Fakültesi Dekanı Profesör Steve Gummer, Kuzey Toprakları'ndaki yangın riskinin, iklim değişikliği kaynaklı sıcak hava dalgaları ve kuraklığın yanı sıra, bölgeye sonradan getirilen ve hızla yayılan bufalo otunun (buffel grass) etkisiyle önemli ölçüde arttığını söyledi. Bu ot türü, yüksek yanıcılığa sahip ve yangınların daha hızlı ve daha geniş alanlara yayılmasını sağlıyor. Profesör Gummer, "Bufalo otu, hem yazın hem de kışın yangın yükünü artıran bir faktör; özellikle Kuzey Toprakları'ndaki ekosistemleri değiştiriyor ve yangın direncini düşürüyor" dedi.
Yetkililer, özellikle Kuzey Toprakları'nın kuzey kesimlerinde ve Queensland'in iç bölgelerinde yangın sezonunun bu yıl daha erken başlayabileceği konusunda uyarıyor. Avustralya Yangın ve Acil Durum Hizmetleri Konseyi (AFAC) tarafından yayınlanan mevsimsel yangın görünümü raporuna göre, önümüzdeki aylarda bu bölgelerde yangın riski 'yüksek' veya 'çok yüksek' seviyelerde seyredecek. Raporda, özellikle sıcak ve kurak geçen kış aylarının ardından, bitki örtüsünün yangın için uygun hale geldiği ve ilkbahar sonlarından itibaren tehlikeli koşulların oluşabileceği ifade ediliyor.
Northern Territory Yangın ve Acil Durum Hizmetleri (NTFRS) Sözcüsü John Dunlop, "Geçtiğimiz yıllarda gördüğümüz modeller, değişen iklimle birlikte yangın sezonlarının uzadığını ve yoğunlaştığını gösteriyor. Bu nedenle toplum olarak artık yılın her döneminde hazır olmalıyız" şeklinde konuştu. Dunlop, bölge sakinlerine yangın planlarını gözden geçirmeleri, ev çevrelerinde yanıcı maddeleri temizlemeleri ve acil durum çantalarını hazırlamaları çağrısında bulundu.
Bölgesel ve küresel boyut: İklim değişikliği etkisi artarak sürüyor
Avustralya, son yıllarda yıkıcı orman yangınlarıyla gündeme gelmişti. 2019-2020 'Kara Yaz' döneminde, milyonlarca hektar ormanlık alan kül olmuş, milyarlarca hayvan telef olmuş ve hava kalitesi ciddi şekilde bozulmuştu. Bu yangınlar, iklim değişikliğinin etkilerinin somut bir göstergesi olarak uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Uzmanlar, küresel sıcaklıkların artmasıyla birlikte benzer olayların daha sık ve şiddetli yaşanacağı konusunda uyarıyor.
Avustralya hükümeti, iklim değişikliğiyle mücadele politikaları nedeniyle eleştirilse de, son yıllarda sera gazı emisyonlarını azaltma hedeflerini güncelledi. Bununla birlikte, ülke hâlâ dünyanın en büyük kömür ve doğalgaz ihracatçılarından biri konumunda. Bilim insanları, mevcut emisyon trendlerinin sürmesi halinde, Avustralya'nın yangın sezonunun her geçen yıl daha da uzayacağını ve zorlu hale geleceğini ifade ediyor.
Yetkililerin 'erken hazırlanın' uyarıları, sadece Avustralya için değil, iklim değişikliğinin etkileriyle mücadele eden tüm ülkeler için bir uyarı niteliği taşıyor. Uzmanlar, afet risklerini azaltmak için daha güçlü iklim politikaları ve toplumsal hazırlık seviyelerinin artırılması gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle orman yangınlarına oldukça hassas bir ülke. Özellikle yaz aylarında yaşanan büyük yangınlar, hem can hem de mal kaybına yol açıyor. Avustralya'daki bu gelişmeler ve iklim değişikliğinin yangın riskini artırdığına dair uzman görüşleri, Türkiye'nin de benzer tehditlerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Türkiye, yangınla mücadele konusunda önemli adımlar atmış olsa da, küresel ısınmanın etkileri dikkate alındığında, orman yönetimi ve afet hazırlık sistemlerinin sürekli iyileştirilmesi gerekiyor. Bu bağlamda, Avustralya'nın erken uyarı sistemleri ve toplumsal hazırlık çağrıları, Türkiye için de örnek teşkil edebilir.
