Avustralya hükümeti, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini kısıtlamak amacıyla hazırladığı yasa tasarısında önemli değişikliklere gidiyor. Teknoloji şirketlerinin genç kullanıcıları platformlarından uzak tutma konusunda "yeterince çaba göstermediğini" belirten yetkililer, uygulanacak para cezalarının miktarını artıracaklarını ve düzenleyici kurum olan Avustralya İletişim ve Medya Otoritesine (ACMA) yeni denetim yetkileri vereceklerini duyurdu. Başbakan Anthony Albanese liderliğindeki hükümet, çocukların dijital ortamda karşılaştığı risklere karşı daha sert önlemler alınması gerektiğini vurguluyor.
Taslak Yasadaki Yeni Düzenlemeler
Hükümetin açıkladığı revize taslağa göre, sosyal medya şirketleri 16 yaş altı kullanıcıların hesaplarını tespit etmek ve kaldırmak için daha etkili sistemler kurmakla yükümlü olacak. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen platformlara verilecek para cezalarının üst sınırı 50 milyon Avustralya dolarına (yaklaşık 33 milyon ABD doları) kadar çıkabilecek. Ayrıca ACMA, şirketlerin uyum sürecini denetlemek, yaş doğrulama yöntemlerini test etmek ve ihlal durumunda doğrudan yaptırım uygulamak gibi geniş yetkilerle donatılacak.
İletişim Bakanı Michelle Rowland, yaptığı açıklamada "Teknoloji devleri kâr odaklı hareket ediyor ve çocuklarımızın güvenliği konusunda yetersiz kalıyor. Artık onları sorumluluk almaya zorlayacak yasal araçlara sahip olacağız" dedi. Taslak, geçtiğimiz yıl Kasım ayında parlamentoya sunulmuş, ancak sektör temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının eleştirileri üzerine geri çekilmişti. Yeni versiyonda, şirketlerin yaş doğrulama için biyometrik veri toplamasına izin verilmemesi gibi bazı endişelere yanıt verildiği belirtiliyor.
Küresel Boyut ve Tepkiler
Avustralya'nın bu hamlesi, çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlamaya yönelik dünya genelinde artan eğilimin bir parçası. Birleşik Krallık, 2023'te kabul ettiği Çevrimiçi Güvenlik Yasası ile benzer bir düzenleme getirirken, ABD'de Utah ve Arkansas gibi eyaletler çocukların sosyal medya hesabı açmasına sınırlama getiren yasalar çıkardı. Fransa ise 15 yaş altı için ebeveyn izni zorunluluğu getirmeyi tartışıyor.
Teknoloji şirketleri ise düzenlemeye tepkili. Meta (Facebook, Instagram), TikTok ve Google'ın çatı kuruluşu Alphabet, yasaların uygulanabilirliğini sorgulayarak, "yaş doğrulamanın teknik olarak zor olduğunu ve mahremiyet endişeleri yarattığını" savunuyor. Avustralya Çocuk Hakları Komisyonu ise yasağın çocukları dijital okuryazarlıktan mahrum bırakabileceği uyarısında bulunuyor. Uzmanlar, yasağın etkili olabilmesi için eğitim ve farkındalık kampanyalarıyla desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avustralya'nın çocuklara yönelik sosyal medya yasağını sıkılaştırması, küresel teknoloji düzenlemeleri açısından önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye'de de benzer tartışmalar zaman zaman gündeme gelmekle birlikte, henüz kapsamlı bir yasal düzenleme bulunmuyor. 2023'te kabul edilen Sosyal Medya Yasası ile belirli yaş sınırlamaları getirilmiş olsa da, uygulamadaki zorluklar ve ifade özgürlüğü endişeleri tartışılıyor. Bu gelişme, Türkiye'deki yasa koyucular için uluslararası örneklerin takip edilmesi ve mevcut mevzuatın güncellenmesi açısından bir referans noktası olabilir. Ayrıca, Türk teknoloji şirketlerinin global pazarlarda benzer düzenlemelere uyum sağlama gerekliliği de ortaya çıkıyor.
