İsveçli bir bakan, Ukrayna'nın savaşı kazanması için Avrupa genelinde bulunan Ukraynalı erkeklerin ülkelerine geri dönmeleri gerektiğini belirterek, bu kişilerin AB sınırlarından Ukrayna'ya ‘geri çevrilmesi’ çağrısında bulundu. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e hitaben bir açık mektup yayımlayarak, savaşın sona ermesi için müzakerelere hazır olduğunu ancak Rusya'nın işgal altındaki topraklardan çekilmesi gerektiğini vurguladı. Savaşın 1.563. gününde, cephe hattındaki çatışmalar devam ederken, uluslararası toplum Kiev'e askeri ve mali desteğini sürdürüyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsveç Savunma Bakanı'na göre, Ukrayna'nın savaşı kazanabilmesi için asker sayısını artırması şart. Bu kapsamda, Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan ve askerlik çağındaki Ukraynalı erkeklerin ülkelerine dönmesi gerektiğini ifade eden bakan, ‘Savaş kazanılmalı ve bunun için Ukrayna'da daha fazla erkeğin kalması elzem’ dedi. Ukrayna hükümeti, savaş nedeniyle yurt dışına çıkan milyonlarca vatandaşının bir kısmının gönüllü olarak dönmesini teşvik ediyor, ancak zorunlu geri dönüş konusu tartışmalı. Zelenskiy'nin Putin'e yazdığı açık mektup ise, iki ülke arasında doğrudan diyaloğun yeniden başlatılması için bir jest olarak değerlendiriliyor. Mektupta, Ukrayna'nın bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne vurgu yapılırken, Rusya'nın saldırganlığını sona erdirmesi halinde müzakerelere hazır olunduğu belirtildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İsveçli bakanın sözleri, AB ülkeleri arasında Ukraynalı mültecilerin statüsüne ilişkin hassas bir tartışmayı alevlendirdi. Avrupa Birliği, savaşın başından bu yana milyonlarca Ukraynalıya geçici koruma sağlarken, bazı üye devletler Ukrayna'nın asker ihtiyacını karşılamak için bu kişilerin iadesini gündeme getirmişti. Ukrayna, özellikle doğu cephesinde Rus kuvvetlerine karşı savunma yaparken, asker sayısını artırmak için yeni seferberlik yasaları çıkarmıştı. Zelenskiy'nin Putin'e mektubu ise, uluslararası kamuoyunda barış çabalarının yeniden canlandırılması olarak yorumlanıyor. Ancak Kremlin, mektuba henüz resmi bir yanıt vermedi. ABD ve NATO, Ukrayna'ya askeri yardımı artırma kararı alırken, Avrupa ülkeleri de Kiev'e mali destek paketleri hazırlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ukrayna-Rusya savaşında Avrupa'nın tutumu, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, Montrö Sözleşmesi kapsamında boğazları yönetirken, savaşın uzaması bölgesel istikrarı tehdit ediyor. Türkiye'nin arabuluculuk çabaları ve tahıl koridoru anlaşması gibi inisiyatifleri, Kiev ve Moskova arasında bir denge kurmayı hedefliyor. İsveçli bakanın ‘geri çevrilme’ çağrısı, Ukraynalı mültecilerin Türkiye üzerinden geçiş güzergâhlarını da etkileyebilir. Ankara, NATO müttefiki olarak Ukrayna'ya destek verirken, Rusya ile diplomatik ilişkilerini sürdürmeye özen gösteriyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgedeki insani ve güvenlik boyutundaki hassasiyetini bir kez daha ön plana çıkarıyor.
