Avrupa'yı kavuran benzeri görülmemiş sıcak hava dalgası, İsviçre Alpleri'ndeki buzulların üzerindeki koruyucu kar örtüsünü rekor hızda eritiyor. Bilim insanları, buzulların yaz aylarında normalden çok daha fazla eridiğini ve bu durumun geri dönüşü olmayan bir noktaya yaklaşıldığını gösterdiğini belirtiyor. İsviçre'deki buzullar, Avrupa'nın tatlı su kaynaklarının önemli bir bölümünü oluşturuyor ve erimenin hızlanması, kıta genelinde su kıtlığı riskini artırıyor.
Kar örtüsü eriyor, buzullar korumasız kalıyor
İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü'nden (ETH Zürih) glasiyologlar, bu yılki kar örtüsü kaybının son 20 yılın ortalamasının çok üzerinde olduğunu tespit etti. Normalde yaz aylarında buzulları güneş ışınlarından koruyan kar tabakası, sıcaklıkların mevsim normallerinin 5-7 derece üzerine çıkmasıyla birlikte hızla inceldi. Uzmanlar, bu durumun buzulların yaz sonuna kadar yüzde 10 ila 15 oranında kütle kaybetmesine yol açabileceğini tahmin ediyor.
Geçen yıl da benzer bir sıcak hava dalgası yaşanmış ve İsviçre buzulları 2022'de rekor düzeyde erimişti. Ancak bu yılki erimenin daha da şiddetli olduğu belirtiliyor. Özellikle 3.000 metre rakımın altındaki küçük buzulların tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu ifade ediliyor. İsviçre Buzul İzleme Ağı (GLAMOS) verilerine göre, ülkedeki buzullar 2000 yılından bu yana hacimlerinin yaklaşık yüzde 30'unu kaybetti.
Küresel ısınmanın somut bir göstergesi
Sıcak hava dalgası sadece İsviçre'yi değil, Alp bölgesinin tamamını etkiliyor. Fransa, İtalya ve Avusturya'daki buzullar da benzer şekilde eriyor. Meteorologlar, bu durumun küresel ısınmanın bir sonucu olduğunu ve önlem alınmadığı takdirde Alp buzullarının büyük bölümünün 2100 yılına kadar yok olacağını öngörüyor. Avrupa Çevre Ajansı (AÇA), buzulların erimesinin deniz seviyesinin yükselmesine, nehir akışlarının değişmesine ve ekosistemlerin bozulmasına yol açtığını vurguluyor.
Öte yandan, buzulların hızla erimesi kısa vadede bazı riskleri de beraberinde getiriyor. Erime suları, nehirlerde ani taşkınlara ve toprak kaymalarına neden olabiliyor. İsviçre'de bu yaz birçok vadide sel uyarıları yapıldı ve bazı yerleşim yerleri boşaltıldı. Uzun vadede ise tatlı su kaynaklarının azalması, tarım ve enerji üretimini olumsuz etkileyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İsviçre buzullarındaki hızlı erime, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel iklim değişikliğinin somut bir göstergesi olarak ülke için de uyarı niteliği taşıyor. Türkiye'deki buzullar, özellikle Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki dağlık alanlarda benzer bir tehditle karşı karşıya. Ayrıca, Avrupa'daki su kaynaklarının azalması, Türkiye'nin tarım ürünleri ihracatında rekabet avantajı yaratabilir. Ancak iklim değişikliğinin Türkiye'de de kuraklık ve aşırı hava olaylarına yol açması bekleniyor. Bu nedenle, buzul erimesi küresel bir sorunun parçası olarak değerlendirilmeli ve Türkiye'nin iklim politikalarında acil önlemler alması gerektiğini hatırlatıyor.
