Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa'yı etkisi altına alan şiddetli sıcak hava dalgasının şu ana kadar en az 1.300 kişinin ölümüne yol açtığını açıkladı. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, kıtanın yüksek sıcaklıklara hazırlıksız olduğu uyarısında bulunurken, Almanya'da termometreler 41,7 santigrat dereceye ulaşarak rekor kırdı. Sıcaklıkların önümüzdeki günlerde daha da artması bekleniyor.
Sıcak hava dalgasının bilançosu ağırlaşıyor
DSÖ'nün Avrupa Ofisi tarafından yapılan açıklamada, İspanya ve Portekiz başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde sıcaklığa bağlı ölümlerin arttığı belirtildi. İspanya'da sıcak çarpması nedeniyle 600'den fazla kişi hayatını kaybederken, Portekiz'de bu sayı 400'ü aştı. Fransa, İtalya ve Yunanistan da aşırı sıcaklardan etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yaptığı yazılı açıklamada, "Avrupa'da aşırı sıcaklıkların sağlık üzerindeki etkileri giderek daha belirgin hale geliyor. Ne yazık ki bu ölümlerin çoğu önlenebilir nitelikte. Ülkelerin ısı dalgası eylem planlarını devreye sokması ve savunmasız grupları korumak için acil önlemler alması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Almanya'da ise 41,7 santigrat derece ile tüm zamanların en yüksek sıcaklığı kaydedildi. Almanya Meteoroloji Dairesi, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletinde ölçülen bu rekor sıcaklığın ülke genelinde sağlık alarmı verilmesine yol açtığını duyurdu. Birçok kentte acil servisler yoğun baskı altında kalırken, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunanlara evden çıkmamaları uyarısı yapıldı. Almanya Sağlık Bakanı Jens Spahn, hastanelerin ek kapasite oluşturduğunu ve sıcak çarpması vakalarının arttığını belirtti.
İklim krizi ve Avrupa'nın kırılganlığı
Bilim insanları, Avrupa'yı vuran bu sıcak hava dalgasının iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu vurguluyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), sıcaklıkların mevsim normallerinin 10-15 derece üzerine çıktığını ve bu durumun iklim krizinin bir yansıması olduğunu açıkladı. Özellikle İspanya, Portekiz, Fransa ve İtalya'dan gelen raporlar, ülkelerin sağlık ve altyapı sistemlerinin aşırı sıcaklıklara karşı yeterince dayanıklı olmadığını gösteriyor. DSÖ'ye göre, Avrupa'da her yıl ortalama 20 bin kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle hayatını kaybediyor; bu sayının iklim değişikliğiyle birlikte artması bekleniyor.
Sıcak hava dalgası tarımı da olumsuz etkiliyor. Güney Avrupa'da kuraklık nedeniyle tahıl ve zeytin hasadında ciddi kayıplar yaşanacağı tahmin ediliyor. Fransa, İtalya ve Yunanistan'da orman yangınları tehlikesi artarken, Portekiz'de şu ana kadar binlerce hektar ormanlık alan küle döndü. Uzmanlar, Avrupa Birliği'nin iklim değişikliğiyle mücadele hedeflerine daha hızlı ulaşması gerektiğini, aksi takdirde bu tür felaketlerin sıklaşacağını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'daki bu sıcak hava dalgası, Türkiye için de önemli uyarılar içeriyor. Türkiye, Akdeniz havzasında yer alması nedeniyle iklim değişikliğine karşı oldukça kırılgan bir konumda. Benzer sıcaklık rekorları ve kuraklık, Türkiye'nin tarım sektörünü ve su kaynaklarını tehdit ediyor. Ayrıca, Avrupa'daki aşırı hava olayları, Türkiye'den tarım ürünü ihracatını olumlu etkileyebilir. Ancak asıl önemli olan, Türkiye'nin afet yönetimi ve sağlık altyapısını aşırı sıcaklıklara hazırlaması. DSÖ'nün uyarıları, Türkiye'nin de benzer bir hazırlıksızlıkla karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor. İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması için ulusal eylem planlarının acilen revize edilmesi gerekiyor.
