İtalya ve Balkan ülkeleri, son yılların en ölümcül sıcak dalgasıyla mücadele ediyor. Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 10-12 derece üzerine çıktığı bölgede, özellikle yaşlılar olmak üzere yüzlerce kişi hayatını kaybetti. İtalya Sağlık Bakanlığı, kırmızı alarm seviyesi ilan ettiği 23 şehirde acil durum hastaneleri kurarken, Sırbistan, Hırvatistan ve Bosna-Hersek'te de sıcaklıklar 43 santigrat dereceye ulaştı. Uzmanlar, Avrupa genelinde sıcaklığa bağlı ölümlerde ciddi artış beklediklerini açıkladı.
Yaşlı nüfus en büyük risk altında
Avrupa genelinde aşırı sıcaklar nedeniyle yaşanan fazladan ölümler her yıl on binlerle ifade ediliyor. Bu yıl özellikle İtalya'da 65 yaş üstü nüfusun yoğun olduğu kentlerde ölüm oranlarının yüzde 35'e kadar arttığı belirtiliyor. Roma, Floransa ve Bologna gibi şehirlerde belediyeler yaşlılara ücretsiz su dağıtırken, klima bulunmayan huzurevleri acilen boşaltılıyor. Sıcak çarpması nedeniyle hastanelere başvuranların sayısı geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıktı.
İtalyan meteoroloji uzmanları, sıcak hava dalgasının Afrika kökenli antisiklonik bir sistemden kaynaklandığını ve önümüzdeki 10 gün boyunca etkisini sürdüreceğini tahmin ediyor. Özellikle gece sıcaklıklarının 30 derecenin altına düşmemesi, vücudun kendini yenilemesini engelleyerek ölüm riskini artırıyor. Ülkede son bir haftada 35 ilde orman yangını çıkarken, Sicilya ve Sardunya adalarında yangın söndürme çalışmaları aralıksız devam ediyor.
Balkanlar yangın tehlikesiyle karşı karşıya
Sıcak dalgası Balkanlar'da da benzer bir tablo ortaya çıkardı. Hırvatistan'ın Dalmaçya kıyılarında çıkan orman yangınları, tarihi Dubrovnik kentine yaklaşırken, Sırbistan'da tarım arazileri kuruyarak verim kaybına uğradı. Bosna-Hersek'te mayınlı arazilerin yangın riskiyle birleşmesi, durumu daha da tehlikeli hale getiriyor. Sivil savunma ekipleri, yangınların mayın tarlalarına sıçraması halinde yangın söndürme çalışmalarının durma noktasına gelebileceği uyarısında bulundu.
Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, Haziran 2024 küresel ölçekte kaydedilen en sıcak Haziran olurken, 2024'ün tamamının tarihin en sıcak yılı olma ihtimali yükseliyor. Uzmanlar, bu tür aşırı hava olaylarının iklim krizi nedeniyle daha sık ve şiddetli yaşanacağını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İtalya ve Balkanlar'daki sıcak dalgası, Türkiye'yi de yakından ilgilendiriyor. Türkiye coğrafi olarak benzer iklim koşullarına sahip olduğu için aynı hava sisteminin etkisi altına girebilir. Özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında yaşayan yaşlı nüfus, benzer risklerle karşı karşıya. Turizm sezonu nedeniyle bölgeye giden Türk vatandaşları için de uyarı niteliği taşıyan bu gelişme, aynı zamanda Türkiye'nin orman yangını mücadele kapasitesini de gündeme getiriyor. Geçmiş yıllarda yaşanan büyük orman yangınları hatırlandığında, erken uyarı sistemleri ve yangın söndürme filolarının güçlendirilmesi kritik önem taşıyor. Küresel iklim değişikliğine uyum politikaları çerçevesinde Türkiye'nin de benzer bir sıcak dalgasına hazırlıklı olması gerekiyor.
